فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٦٦٤
(از مجموعه دوم مصنفات ص ٣٠)
جَوهرِ فَرد
- (اصطلاح فلسفى) مراد جزء لا يتجزى و اتم و ذرات فرضى ذيمقراطيس است رجوع به جزء شود.
جَوهرِ مَحْسُوس
- (اصطلاح فلسفى) مراد جواهر مادى محسوسه است در مقابل جواهر معقوله.
(تفسير ص ٧٤٣)
جَوهرِ مُرَكَّبِ خارجى
- (اصطلاح فلسفى) مراد جسم است در مقابل جوهر عقلى و ذهنى و بالاخره مراد از جواهر مركبه خارجى مواليد است.
جَوهرِ مُرَكَّبِ عَقْلى
- (اصطلاح فلسفى) مراد ماهيات جوهريه است كه مركب از جنس و فصلاند.
جَوهرِ مُظلَم
- (اصطلاح فلسفى) مراد جسم است جواهر مظلمه در اصطلاح شيخ اشراق جواهر جسمانىاند.
(از مجموعه دوم مصنفات ص ٢٨٥، ٣٠٠)
جَوهرِ مُفارِق
- (اصطلاح فلسفى) مراد عقل است.
(از تفسير ص ٧١١ و رجوع شود به ص ١٤٢٣، ١٦٨١)
جَوهرِ نَفْسانى
- (اصطلاح فلسفى) مراد نفس است.
(از اسفار ج ١ ص ١٠٩).
جَوهرِ نُورانى
- (اصطلاح فلسفى) مراد عقل است.
جَوهرِ وَحْدانى
- (اصطلاح فلسفى) رجوع شود باجزاء لا يتجزى.
جَوهرِ وَسَطانى
- مراد هر يك از افلاك بعد از فلك اعلى است.
(از كشاف ص ٢٩٨)
جَوهَريان
- (اصطلاح عرفانى) ملكوتيان و روحانيون را گويند.
(از تفسير حدائق ص ٣١٧).
جُويبار
- (اصطلاح عرفانى) جويبار مجارى عبوديت را گويند.
جَهاتِ أَرْبع
- (اصطلاح فلسفى) مراد از جهات اربع شرق، غرب، شمال و جنوب است.
(اخوان ج ٣ ص ١١٢).
جَهاتِ ثَلاث
- (اصطلاح فلسفى) گاه مراد از جهات ثلث وجوب، امكان و امتناع است و گاه ابعاد ثلثه است.
(كشاف ص ١٥٢١)
جَهاتِ سِتّ
- (اصطلاح فلسفى) مراد از جهات ست يمين يسار، فوق، تحت، امام و خلف است.
(از اخوان ج ٢ ص ٣٢٢).
جهاد
- (اصطلاح عرفانى و فقهى) جنگ با كفار را گويند جهت گسترش پرتو اسلام يا خوف از تغلب آنها. در معنى عرفانى آن.
خواجه عبد الله گويد: جهاد غازيان به تيغ است با دشمن دين، جهاد عارفان بقهر نفس است با خويشتن، ثمرة غازيان فردا حور و قصور است، ثمره عارفان در بحر عيان غرفه نور، جهاد غازيان از سر عبادت رود و بوقت مشاهدت نظاره ابد كنند، (از عده ج ص ١٢٢).
حاتم اصم گويد: «الجهاد ثلاثة: جهاد فى سرك مع الشيطان حتى تكسره و جهاد فى العلانية فى اداء الفرائض حتى تؤديها و جهاد مع اعداء الله فى غزو الاسلام» (طبقات ص ١٩٥).
خواجه عبد الله گويد: جهاد بر سه قسم است يكى بنفس و يكى بدل و يكى بمال،