(شرح نهج البلاغه ص ١٤ چاپ قديم) ميبدى در شرح بر ديوان حضرت امير مينويسد: «معدن و نبات و حيوان را مواليد ثلث ميگويند، افلاك را آباء، و عناصر را امهات، چه از حركات افلاك بر بالاى عناصر اين سه متكون ميشوند».

(حاشيه نهج البلاغه لاهيجى ص ١٤) بعضى از فلاسفه از جمله حاجى سبزوارى فلك ثوابت را نيز از جمله آباء نمى‌دانند و از اين رو آباء سبعه گويند.

و درياى نور يعنى عالم ملكوت را نيز گويند.

(از انسان كامل ص ١٦٤).

آبان‌

- (اصطلاح نجومى و گاه‌شناسى): نام ماه هشتم است از سال شمسى و آن هنگامى بود كه خورشيد در برج عقرب بود و اين كلمه نام فرشته‌اى بود موكل بر آهن كه تدبير امور و مصالح ماه آبان بدو متعلق بود.

و نيز نام روز دهم باشد از هر ماهى شمسى و فارسيان چون نام روز با نام ماه موافق افتد آن روز را مبارك دانند و در آن روز عيد گيرند و جشن سازند.

رجوع شود به ماه و سال.

(و آثار الباقيه ص ٢٢٤).

ابو ريحان گويد: در اين روز وقايع مهمى واقع شده است.

پاره گفته‌اند و نام فرشته بود موكل آب، گويند اگر در اين روز باران ببارد آبانگاه مردانست و اگر نبارد آبانگاه زنان (ظاهرا موكل آب درست است).

آبانگاه‌

- رجوع به آبان شود.

آب پيكران‌

- (اصطلاح نجومى) ست كواكب و ستارگان را گويند عموما و روشنائى و رونق سى و شش پيكر منجمان باشد كه آن را وجوه خوانند.

آب جارى‌

- (اصطلاح فقهى) و آب جارى آبى است كه جريان داشته باشد مقابل آب راكد و در اصطلاح فقها هر آبى است كه از زمين جوشد سواى چاه «هو النابع من الارض مطلقا غير البئر» و آن طاهر و مطهر (پاك و پاك‌كننده) نجاسات و متنجسات است (شرح لمعه ص ٩، ١١) رجوع بماء الجارى شود.

آب راكد

- (اصطلاح فقهى) آب راكد آبى است كه جريان نداشته باشد و آن يا كر است و يا قليل يعنى كمتر از كر و اين چنين آبى در صورتى كه مضاف نباشد پاك است و لكن پاك‌كننده نيست. رجوع با جارى و ماء الكر شود.

آب قَليل‌

- (اصطلاح فقهى) و آن آبى است كه كمتر از كر باشد و جارى آن طاهر و مطهر است و راكد آن طاهر و غير مطهر است. رجوع بماء القليل و ماء الكر شود.

آب كَثِير

- (اصطلاح فقهى) آبى است كه زيادتر از حد كر باشد و مقابل آب قليل است اين چنين آبى پاك و پاك‌كننده است. (شرح لمعه ص ١٧). رجوع بماء الكر و ماء الكثير شود.

آبريزان‌

- (اصطلاح گاه‌شناسى) و روز سيزدهم تير ماه است.

گويند در زمان يكى از ملوك عجم‌