فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٤٠٢ - ب
در هلكات دانسته است.
(اصول رشاد ص ٢٥١- ٢٤٤)
بَرائَتِ عَقلِيَّه
- اين اصطلاح اصولى است و مراد همان اجراء برائت است در احكامى كه ما از راه علم و قطع نتوانستهايم حكم آنها را بيابيم و ناچار بعد از فحص و يأس از دليل، عقل حاكم است كه با رعايت شرائط مقرر بدان استناد نمائيم.
(از كفايه ص ٢٥٤)
بَرائَتْ نَقْلِيَّه
- (اصطلاح اصولى) بعضى گويند برائت نقليه در شبهات موضوعيه بطور اطلاق جارى ميشود و استناد آنها اجماع است مع ذلك قول محقق اين است كه در شبهات موضوعيه هم بايد بحث از دليل كرد و پس از يأس از آن، اصل برائت اجراء كرد.
بَراعَتِ اسْتِهْلال
- اين اصطلاح ادبى است و آنست كه متكلم در اول سخن خود و يا نويسنده در ابتدا و مقدمه كار خود چيزى گويد و نويسد كه مناسب مطالبى باشد كه بعدها ذكر ميكند بالفاظ لطيف غير ضريح بلكه با اشارات مليحه كه مخاطب بذوق سليم مقصود گوينده را دريابد و گويند در قرآن مجيد سوره فاتحه براعت استهلال است براى تمام قرآن رجوع شود به (مطول ص ٤٠٢- دره نجفى ص ١١٣).
بَراعَةُ الْمَقْطَع
- رجوع شود به تخلص.
بَراهِمَه
- (اصطلاح كلامى) قبيله از هنديانند كه ظاهرا از اشراف هنداند و يا اشراف هند از اين قبيلاند. در ملل و نحل آمده است كه گويند اين قبيله از فرزندان برهمى يكى از پادشاهان هند باستاناند و اينان را علامتى است ويژه از جمله رشتههائى است ملون بالوان سرخ و زرد كه بگردن آويزند و يا در پهلو قرار دهند و ريسمان آن را بر گردن اندازند مانند شمشير كه حمايل خود كنند، اينان را پيرو توحيد دانند (رجوع شود به ملل و نحل ابن حزم ص ٦٩ ج ١).
در كتاب كليله و دمنه اغلب روى سخن و يا سمبل داستان برهمن است. كه ظاهرا سلسله از پادشاهان هندند و يا وزيران بهر حال از طبقه حاكمان و فرزانگانند.
در ملل و نحل شهرستانى آمده است كه:
يكى از مذاهب هندى است و يا نام و عنوان دسته از روحانيان هند قديم است.
اين گروه را از جهت انتساب به حضرت ابراهيم خليل براهمه گويند البته محققان گويند اين امر مشكوك است زيرا اين طايفه اصولا منكر نبوتاند و آنان كه به نبوت ابراهيم اعتقاد دارند ثنويهاند و بنا بر اين گفتهاند كه انتساب اين عده بمردى بوده است بنام برهام.
بهر حال تحقيق در اين امر كار دشوارى است.
(ملل و نحل شهرستانى ص ٢٧٩)
بربرانيه
- (اصطلاح كلامى) بقول صاحب ملل و نحل يكى از فرق مذهبى مسيحاند كه گويند عيسى و مادرش خدااند.
معلوم نيست كه در اين كلمه تصحيف يا تحريف شده است يا نه و بهر حال قول به