نبودى رسول خدا با هم نگذاردى. و آنكه گفت بى‌عذرى، دليل است بر آنكه در اول وقت گذارده است نه در آخر وقت، زيرا كه از رسول نيكو نباشد كه در نماز بى‌عذرى از اول وقت با آخر وقت اندازد.

ديگر آنكه در سفر قصر و جمع رواست، و نماز باتفاق پيش از وقت روا نباشد، اگر در سفر باشد و اگر در حضر.

ديگر آنكه باتفاق در عرفات نماز پيشين و ديگر مى‌بايد گذارد، و اگر بعد از گذاردن نماز پيشين وقت نماز ديگر نباشد، در هيچ مقامى روا نباشد، نه در عرفات و نه در غير آن. و ازين سبب است كه اين طائفه چون زوال آفتاب باشد سنت و فريضه بگذارند، و آنگه در نماز ديگر شروع كنند از سنت و فريضه وى.

تا هر دو نماز در اول وقت گذارده باشند و فضيلت آن حاصل كرده.

و چون آفتاب فرو شود، وقت نماز ديگر برود، و وقت نماز شام درآيد. و چون مقدار اداى سه ركعت نماز بگذرد، وقت نماز خفتن درآيد. و هر دو نماز با يكديگر در وقت مشترك باشد، تا آنكه بنيم شب چندان مانده باشد كه چهار ركعت نماز توان كرد، آنگه آن مقدار از وقت خاص باشد بآخر وقت نماز خفتن.

و اول وقت نماز بامداد برآمدن صبح دوم است، و آخرش آن وقت كه چندان ماند كه دو ركعت نماز توان كرد تا برآمدن آفتاب.

و دليل بر آنكه چون آفتاب فرو شود وقت نماز شام درآيد، و چون مقدار سه ركعت نماز شام بگذرد وقت نماز خفتن درآيد، آنست كه بمزدلفه باتفاق چون نماز شام بگذارند برخيزند و نماز خفتن بگذارند. و اگر بر عقب نماز شام وقت نماز خفتن نبودى، باتفاق روا نبودى، زيرا كه نماز پيش از وقت گذاردن باجماع روا نيست.

ديگر آنست كه جمع كردن در سفر ميان شام و خفتن رواست.

دليل سوم از قرآن قوله تعالى:

أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ‌، يعنى: نماز بپاى دار در دو طرف روز! طرف اول از وقت صبح است، و باتفاق درين طرف جز يك نماز نيست، و آن نماز بامداد است. و باتفاق وقت اين نماز درين طرف از وقت صبح است تا نزديك برآمدن آفتاب، و تا نزديك نيمروز كه هم از طرف اول است هيچ نمازى فريضه نيست. و طرف دوم از ابتداى زوال آفتاب است تا نزديك فرو شدن آفتاب. و درين دو طرف دو نماز است:

نماز پيشين و نماز ديگر. آنكه گفت:

«وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ»، يعنى: و پاره‌ها از شب، و اين از وقت فرو شدن آفتابست، و درين آنچه فريضه است از نماز نماز شام و نماز خفتن است، بايد كه آن مقدار كه سه ركعت نماز گزارده شود، اول وقت نماز شام باشد، و آنگه شام و خفتن با يكديگر مشترك باشند چنانكه گفته شد، براى عموم آيت، و تخصيص را از دليلى چاره نبود، و لا دليل عليه.

و وقت نماز نافله پيشين از زوال‌