- اين اصطلاح هيوى است مدارى كه بر حسب هيئت جديد، زمين بدور آفتاب حركت كند و يا بر حسب هيت قديم، آفتاب بدور زمين حركت كند خطى است منحنى مانند تخم مرغ، يا كمى درازتر كه آن را مدار بيضى نامند. پس زمين هميشه در مدارش يك‌نواخت و يكسان نيست و متساوى البعد از خورشيد نمى‌باشد و بلكه در فصول و ايام مختلف متفاوت شود. نقطه كه زمين در آن نقطه نزديك‌تر بود بآفتاب حضيض خوانند و نقطه دورترين را اوج نامند.

و دو نقطه متقابل از اين مدار بيضى كه قهرا با خط استواء تقاطع كنند. اعتدالين گويند.

(از رياضى المنجمين ص ٣٥) اوج شمس بجوزا و اوج زحل بقوس و مشترى به سنبله و مريخ به اسد و زهره نيز به جوزاء و عطارد بميزان بود.

و بالجمله بطور مطلق اوج دورترين نقطه مسير ماه را از زمين گويند و دور- ترين مقابل را حضيض و لكن هر كوكبى اوج و حضيض خاصى دارد.

اوْداجِ ارْبَعَه‌

- اين اصطلاح فقهى است و مراد چهار رك خاصى است كه در ذبيحه بايد قطع شود تا مذبوح حلال شود و آن چهار رگ را اوداج اربعه گويند كه مرى، ناى و دو رگ بزرگ دو طرف حلقوم ميباشد (از كشاف ج ١ ص ٥٦٢).

اوْدِيَه‌

- (اصطلاح عرفانى) قسم اوديه كه يكى از مقامات است ده باب دارد كه فهرست شد رجوع شود بابواب و (مصباح الانس ص ٣٠، ٦٩).

و رجوع شود به وادى.

اوْزانِ مَصْدَر

- (اصطلاح ادبى) در زبان عرب افعال ثلاثى مزيد و رباعى مجرد و مزيد را مصادر معين و معلوم و مطابق قاعده و قياس است و اوزان مخصوصى است كه در سيزده باب جمع شده است لكن مصادر ثلاثى مجرد را قواعد و قياسى نيست و منوط به سماع است و چند وزنى براى آنها در كتب نحوى و صرفى شمرده‌اند لكن آنها هم كليت ندارند از جمله مصدر فعل متعدى ثلاثى مجرد بطور مطلق وزن فعل [بفتح فاء و سكون عين‌] است مانند «ضرب ضربا- فهم فهما ورد، ردا» و از فعل [مفتوح الفاء و مكسور العين‌] لازم، فعل [بفتح فاء و عين‌] آيد اعم از صحيح و معتل و مضاعف مانند «فرح فرحا، جوى جويا و شل شلا» و از فعل [مفتوح العين‌]