فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ٣٣١ - الف

الشي‌ء خارج النفس على ما هو عليه فى النفس كه. الانية شى‌ء زائد على الماهية خارج النفس و كانه عرض».

(تهافت التهافت ص ٣٠٢) و بنا بر اين انيت يعنى وجود.

انِّياتِ ارتِباطِيَّه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد وجودات امكانيه است كه صرف- الارتباطاند و وجود مستقل نمى‌باشد.

(اسفار ج ١ ص ٩)

انِّيّاتِ تَعَلُّقِيَّه- انّيّاتِ عَقْليَّه‌

- مراد عقول و نفوس‌اند كه وجودات محضه‌اند و بسائطاند.

انِّيّاتِ تَعَلُّقِيّه- انّيّاتِ ارتِباطيّه‌

- (اصطلاحات فلسفى) مراد از انيات تعلقيه ممكنات‌اند كه صدرا از آنها تعبير بوجودات تعلقى ارتباطى كرده است و آنها را صرف تعلق و ربط ميداند.

و مراد از انيات عقليه وجودات عقلى است.

(رسائل صدرا ص ٨٧)

انّياتِ حِسِّيه‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد موجودات روحانى و مجردات‌اند.

(رسائل ص ٨٧ و رجوع باسفار ج ٤ ص ١٣٤ و ١٦٤ شود)

انّيَّت‌

- (اصطلاح فلسفى) مراد وجود است.

(تفسير ص ٧٩٠ و ٧٨١) و باصطلاح عرفا تحقق وجود عينى است از جهت رتبت ذاتيه. رجوع به برهان ان شود.

انْ يَفْعَل‌

- (اصطلاح فلسفى) مقوله فعل يا ان يفعل يكى از مقولات نه‌گانه عرضى است رجوع شود بانفعال.

(اسفار ج ٢ ص ٧٤)

انيران‌

- اين اصطلاح هيوى و گاه‌شناسى است و آن روز سى‌ام از ديماه بود و آفريجگان نيز نامند يعنى صب الماء و سبب آن واقعه خاصى بوده است (رجوع شود به آثار الباقيه ص ٢٢٨).

اوْ

- (اصطلاح ادبى) كلمه «او» بفتح همزه در زبان عرب براى عطف است و معانى متعدد دارد ١- شك مانند لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ» ٢- ابهام مانند «إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى‌ هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ» ٣- تخيير كه بعد از طلب واقع ميشود مانند «تزوج هندا او اختها» ٤- اباحه مانند «جالس العلماء او الزّهاد» ٥- جمع مطلق مانند واو ٦- اضراب مانند «ما قام زيد او ما قام عمرو» ٧- تقسيم مانند «الكلمة اسم او فعل او حرف» ٨- استثنا كه نصب به فعل مضارع دهد به تقدير ان مانند «لاقتلنهم او يسلموا يعنى الا ان يسلموا» ٩- بمعنى الى مانند «لألزمنك او تعطينى حقى يعنى الى ان تعطينى ...» و براى تنويع و ترديد آمده است.

رجوع شود به (مغنى ص ٣٤- سيوطى ص ٨٠ و ١٧٢)

اوائِلُ الْبُرْهان‌

- (اين اصطلاح منطقى است) مراد مقدمات و اصول مسلم است در كتاب تفسير ما بعد الطبيعه ابن رشد آمده است كه منظور ما از اوائل برهان‌