- (اصطلاح فقهى) اسباب تسلط بر ملك غير عبارتند از ١ تسلط قهرى مانند شفعه و مقاصه از مماطل و ولايت قهرى ٢ تسلط بر تصرف از جهت مصلت متصرف مانند- عاريه ٣ تسلط بر تصرف از جهت مصلحت مالك مانند وديعه ماذونه كه در موقع مصلحت و بيم تلف تصرف ميكند براى حفظ آن و وكالت تبرعى ٤ تسلط براى مصلحت طرفين مانند شركت و قراض و وكالت و غيره ٥ تسلط از باب وضع يد مانند وديعه غير ماذونه كه نوع تسلط در آن مجرد وضع بد است (از قواعد شهيد ص ٥). رجوع بوكالت، وديعه، شفعه، عاريه ... شود.

اسْبابِ حُرْمَتِ نِكاح‌

- (از اصطلاحات فقهى است) در كليات حقوقى آمده است:

مهمترين شروط صحت عقد نكاح اين است كه سببى از اسباب حرمت بين زن و مرد وجود نداشته باشد. و اسباب تحريم زياد است و مهمترين آنها سه چيز است: نسب و مصاهره و رضاع.

خداوند عز و جل در قرآن مجيد ميفرمايد: وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً.

نسب علاقه‌ايست كه بين دو نفر بسبب تولد يكى از آنها از ديگرى يا تولدشان از شخص ثالثى حادث ميشود.

محرمات نسبى عناوين- هفتگانه‌ايست كه در اين آيه شريفه مذكور است:

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خالاتُكُمْ وَ بَناتُ الْأَخِ وَ بَناتُ الْأُخْتِ.

و جامع اين عناوين آن است كه گفته شود نزديكان شخص باستثناى دختران عمو و عمه و دختران دائى و خاله بر او حرامند.

در تحقق نسب در باب تحريم مجرد ولادت كافى است و لو اينكه از زنا باشد.

پس اگر شخص دخترى از حلال بر او حرام است. همچنين است ساير عناوين.

و از آثار نسب سواى حرمت نكاح چيزى بر آن مترتب نيست.

(كليات حقوق ص ٢٨٠) و بواسطه مصاهرت نيز در بعضى از افراد علقه زناشوئى جايز نيست.

مصاهره علاقه‌ايست كه بسبب عقد بين زوجين و جمعى ديگر حادث ميشود.

محرمات بمصاهره بطور دائم سه صنفند:

١- زن پدر هر چه قدر بالا رود خواه پدرى باشد يا مادرى بر پسر حرام است.