فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١٣٨ - الف
ارْبابِ تَقْوَى
- (اصطلاح عرفانى) رجوع به تقوى شود.
ارْبابِ حالات
- در مقابل مقال و علم و رسوم است.
ارْبابِ حُدوُد
- (اين اصطلاح نجومى است.) و بدين ترتيب معين كنند كه هر يك از بروج ١٢ گانه را به پنج قسمت نمايند كه البته مختلف الدرجه بود اين پارهها كه كوچكترين جزء دو درجه است و بزرگترين ١٢ درجه، هر يك از آنها را «حد» نامند كه از آن باخلاق مولود پى برند. البته ماه و آفتاب را در آن نصيبى نبود و بالاخره از روى جدول خاص نام صاحب آن جزء را بيابند و سپس حكم كنند.
(از رساله سوم رسائل اخوان در نجوم ص ٨١) تركيبات ديگر در معانى عرفانى:
ارْبابِ راز
- صاحبان سر و اسرار الهىاند.
ارْبابِ رايات
- صاحبان پرچم ولايات و اولياء اللّهاند.
ارْبابِ رُخْصَت
- عوام مؤمنان را گويند (مصباح الهدايه ص ٤٩).
ارْبابِ رِوايات
- در مقابل ارباب درايات است كه ارباب حديثاند و پاى بند باحكام شريعتاند و در مقابل ارباب طريقت و حالاند.
ارْبابِ رُسُوم
- صاحبان و پيروان شريعتاند «و ارباب الرسوم و العلوم فعليهم واجب التزام الادب» (طبقات ص ٤٩١).
ارْبابِ رِياضَت
- كسانى را گويند كه ترك شهوات كرده و كم خورند و نوشند و مجاهدت با نفس كنند و دائما ذكر كنند و خود را از قيود مادى و حجب ظلمانى دنيوى مستخلص گردانند و در نتيجه بر آنها انوار روحانى ظاهر گردد و امور غريبه غيبى براى آنان آشكار گردد و بواسطه مشاهده اشباح روحانى انواع حوادث و معلومات را دريابند و آنچه را بخواهند بدانند (از رساله در اعتقادات حكما ص ٢٧١).
ارْبابِ ساعات
- (اين اصطلاح نجومى است) و بدين حساب اين اصطلاح را وضع كردهاند كه گويند عدد تمامى ساعات هفته ١٦٨ ساعت است و هر ساعتى را به كوكبى اختصاص دادهاند از كواكب هفتگانه ساعت اول را منسوب به شمس كنند كه سبب وجود روز و شب است و ساعت دوم را از آن روز منسوب به زهره كنند و سوم به عطارد و به همين ترتيب بافلاك تا برسد به قمر و چون نوبت به قمر رسيد از زحل گيرند تا بآفتاب بترتيب و همين طور از بالا به پائين و از پائين ببالا برشمرند و ساعاتى را به كواكب نسبت دهند تا آخر ساعت كه ساعت دوازدهم شب يكشنبه بود از هفته ديگر كه منسوب بمريخ شود و مجددا دور از سر گرفته ميشود بنا بر اين:
رب ساعت اول يكشنبه آفتاب است و رب ساعت اول دوشنبه كه ساعت ٢٥ است قمر است.
رب ساعت اول روز سهشنبه مريخ است.