فرهنگ معارف اسلامى - سجادی، جعفر - الصفحة ١ - الف
الف
- (اصطلاح عرفانى) حرف آ بطور بسيط اشارت بذات بسيط احديت است از جهت اتصاف او به صفات هفتگانه ذاتى.
در حروف كلمه «اللّه» اقوالى آمده است كه مشهورترين آنها بدين بيان است:
الف اشارت به احديت است، «لام» اشارت به علم است و ...
آب
- (اصطلاح عرفانى) كلمه آب در ادب و عرف به معنى ماده سيال معروف است و در تركيبات مختلف با كلمات خاصى چنانكه ذيلا بطور اختصار اشارت خواهد شد معانى متعدد دارد.
و به همين صورت يعنى به صورت بسيط و غير مركب در اصطلاح عرفا كنايت از علم و دانش بود. در كلمات مشايخ آمده است:
كار درويش اين است كه اگر تشنه را بديد بدو آب دهد كه منظور فيوضات معنوى است و منظور از تشنه تشنه حقايق و معارف حقه است.
در قرآن مجيد آمده است وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ و أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها و فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها و وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍ كه اهل ذوق همه اين آيات را به معنى علم و معرفت تفسير كردهاند.
مولانا گويد:
وقتها خواهم كه گويم با تو راز
تو درون آب دارى ترك تاز
بر لب جو من ترا نعرهزنان
بشنوى در آب از عاشق فغان
من بدين وقت معين اى دلير
مىنگردم از ملاقات تو سير
پنج وقت آمد نماز اى رهنمون
عاشقان را فى صلاة دائمون
نه به پنج آرام گيرد آن خمار
كاندرين سرهاست نى پانصد هزار
نيست «زر» غبا طريق عاشقان
سخت مستسقى است جان صادقان
نيست «زر» غبا طريق ماهيان
زانكه بىدريا ندارد انس جان