المحجة البيضاء
(١)
١ ص
(٢)
٤ ص
(٣)
٨ ص
(٤)
٨ ص
(٥)
٨ ص
(٦)
٨ ص
(٧)
١٠ ص
(٨)
١٣ ص
(٩)
١٣ ص
(١٠)
١٧ ص
(١١)
٢٤ ص
(١٢)
٢٩ ص
(١٣)
٣٣ ص
(١٤)
٣٤ ص
(١٥)
٣٧ ص
(١٦)
٤١ ص
(١٧)
٤٣ ص
(١٨)
٤٣ ص
(١٩)
٤٧ ص
(٢٠)
٤٩ ص
(٢١)
٥٤ ص
(٢٢)
٥٨ ص
(٢٣)
٥٩ ص
(٢٤)
٦١ ص
(٢٥)
٦٦ ص
(٢٦)
٦٩ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٤ ص
(٢٩)
٧٥ ص
(٣٠)
٨١ ص
(٣١)
٨١ ص
(٣٢)
٨٣ ص
(٣٣)
٨٤ ص
(٣٤)
٨٦ ص
(٣٥)
٨٩ ص
(٣٦)
٩٠ ص
(٣٧)
٩٢ ص
(٣٨)
٩٤ ص
(٣٩)
٩٥ ص
(٤٠)
٩٨ ص
(٤١)
٩٨ ص
(٤٢)
٩٩ ص
(٤٣)
١٠٢ ص
(٤٤)
١٠٧ ص
(٤٥)
١٠٨ ص
(٤٦)
١٠٩ ص
(٤٧)
١٠٩ ص
(٤٨)
١٠٩ ص
(٤٩)
١١٢ ص
(٥٠)
١١٢ ص
(٥١)
١١٤ ص
(٥٢)
١١٥ ص
(٥٣)
١١٥ ص
(٥٤)
١١٦ ص
(٥٥)
١١٦ ص
(٥٦)
١١٧ ص
(٥٧)
١١٨ ص
(٥٨)
١١٩ ص
(٥٩)
١٢٠ ص
(٦٠)
١٢١ ص
(٦١)
١٢٢ ص
(٦٢)
١٢٢ ص
(٦٣)
١٢٢ ص
(٦٤)
١٢٣ ص
(٦٥)
١٢٤ ص
(٦٦)
١٢٥ ص
(٦٧)
١٢٥ ص
(٦٨)
١٢٦ ص
(٦٩)
١٣٠ ص
(٧٠)
١٣٢ ص
(٧١)
١٣٢ ص
(٧٢)
١٣٣ ص
(٧٣)
١٣٦ ص
(٧٤)
١٣٨ ص
(٧٥)
١٤٣ ص
(٧٦)
١٤٦ ص
(٧٧)
١٤٨ ص
(٧٨)
١٥٠ ص
(٧٩)
١٥٦ ص
(٨٠)
١٦١ ص
(٨١)
١٦٣ ص
(٨٢)
١٦٥ ص
(٨٣)
١٦٩ ص
(٨٤)
١٦٩ ص
(٨٥)
١٧٢ ص
(٨٦)
١٧٧ ص
(٨٧)
١٨٠ ص
(٨٨)
١٨٢ ص
(٨٩)
١٨٦ ص
(٩٠)
١٨٧ ص
(٩١)
١٨٩ ص
(٩٢)
١٩٠ ص
(٩٣)
١٩٣ ص
(٩٤)
١٩٧ ص
(٩٥)
٢٠٢ ص
(٩٦)
٢٠٤ ص
(٩٧)
٢٠٦ ص
(٩٨)
٢٠٦ ص
(٩٩)
٢٠٨ ص
(١٠٠)
٢١١ ص
(١٠١)
٢١٣ ص
(١٠٢)
٢١٤ ص
(١٠٣)
٢١٦ ص
(١٠٤)
٢١٨ ص
(١٠٥)
٢١٩ ص
(١٠٦)
٢٢٠ ص
(١٠٧)
٢٢٠ ص
(١٠٨)
٢٢١ ص
(١٠٩)
٢٢٢ ص
(١١٠)
٢٢٣ ص
(١١١)
٢٢٤ ص
(١١٢)
٢٢٤ ص
(١١٣)
٢٢٥ ص
(١١٤)
٢٢٦ ص
(١١٥)
٢٢٧ ص
(١١٦)
٢٢٩ ص
(١١٧)
٢٣٠ ص
(١١٨)
٢٣٠ ص
(١١٩)
٢٣٢ ص
(١٢٠)
٢٤٣ ص
(١٢١)
٢٤٦ ص
(١٢٢)
٢٤٧ ص
(١٢٣)
٢٤٨ ص
(١٢٤)
٢٤٨ ص
(١٢٥)
٢٤٨ ص
(١٢٦)
٢٤٩ ص
(١٢٧)
٢٤٩ ص
(١٢٨)
٢٥١ ص
(١٢٩)
٢٥٢ ص
(١٣٠)
٢٥٣ ص
(١٣١)
٢٥٤ ص
(١٣٢)
٢٥٥ ص
(١٣٣)
٢٥٥ ص
(١٣٤)
٢٥٥ ص
(١٣٥)
٢٥٧ ص
(١٣٦)
٢٥٩ ص
(١٣٧)
٢٦٣ ص
(١٣٨)
٢٦٦ ص
(١٣٩)
٢٦٨ ص
(١٤٠)
٢٦٩ ص
(١٤١)
٢٧٦ ص
(١٤٢)
٢٧٩ ص
(١٤٣)
٢٨٠ ص
(١٤٤)
٢٨١ ص
(١٤٥)
٢٨٣ ص
(١٤٦)
٢٨٥ ص
(١٤٧)
٢٨٥ ص
(١٤٨)
٢٨٦ ص
(١٤٩)
٢٨٦ ص
(١٥٠)
٢٨٩ ص
(١٥١)
٢٨٩ ص
(١٥٢)
٢٩١ ص
(١٥٣)
٢٩١ ص
(١٥٤)
٢٩١ ص
(١٥٥)
٢٩٣ ص
(١٥٦)
٢٩٦ ص
(١٥٧)
٢٩٩ ص
(١٥٨)
٣٠٢ ص
(١٥٩)
٣٠٣ ص
(١٦٠)
٣٠٥ ص
(١٦١)
٣٠٥ ص
(١٦٢)
٣٠٨ ص
(١٦٣)
٣١٥ ص
(١٦٤)
٣١٨ ص
(١٦٥)
٣٣٦ ص
(١٦٦)
٣٣٧ ص
(١٦٧)
٣٣٧ ص
(١٦٨)
٣٣٨ ص
(١٦٩)
٣٤٠ ص
(١٧٠)
٣٤١ ص
(١٧١)
٣٤٤ ص
(١٧٢)
٣٤٩ ص
(١٧٣)
٣٥٥ ص
(١٧٤)
٣٥٨ ص
(١٧٥)
٣٦٣ ص
(١٧٦)
٣٦٦ ص
(١٧٧)
٣٦٦ ص
(١٧٨)
٣٦٨ ص
(١٧٩)
٣٧٠ ص
(١٨٠)
٣٧١ ص
(١٨١)
٣٧٣ ص
(١٨٢)
٣٧٧ ص
(١٨٣)
٣٧٨ ص
(١٨٤)
٣٧٩ ص
(١٨٥)
٣٧٩ ص
(١٨٦)
٣٨٠ ص
(١٨٧)
٣٨١ ص
(١٨٨)
٣٨٢ ص
(١٨٩)
٣٨٣ ص
(١٩٠)
٣٨٤ ص
(١٩١)
٣٨٥ ص
(١٩٢)
٣٨٥ ص
(١٩٣)
٣٨٧ ص
(١٩٤)
٣٨٩ ص
(١٩٥)
٣٩٠ ص
(١٩٦)
٣٩٢ ص
(١٩٧)
٣٩٣ ص
(١٩٨)
٣٩٤ ص
(١٩٩)
٣٩٧ ص
(٢٠٠)
٣٩٩ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص

المحجة البيضاء - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩٤

المشهور من غير التفات إلى ما عرف في العصر الأوّل كنت كمن طلب الشرف بالحكمة باتّباع من يسمّى حكيما[١] في هذا العصر و ذلك بالغفلة عن تبديل اللّفظ.

(فصل) اللّفظ الخامس الحكمة

فإنّ اسم الحكيم صار يطلق على الطبيب و الشاعر و المنجّم حتّى على الّذي يدحرج القرعة على أكفّ السواديّة[٢]في شوارع الطرق و الحكمة هي الّتي اثنى اللّه عزّ و جلّ عليها فقال عزّ من قائل: «وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً [١]» و قال صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: «كلمة من الحكمة يتعلّمها الرجل خير له من الدّنيا [و ما فيها] [٢]» فانظر ما الّذي كانت الحكمة عبارة عنه و إلى ما ذا نقل و قس به بقيّة الألفاظ و احترز عن الاغترار بتلبيسات علماء السّوء فإنّ شرّهم أعظم على الدّين من شرّ الشيطان إذا الشيطان بواسطتهم يتذرّع إلى انتزاع الدّين من قلوب الخلق فلهذا لمّا سئل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عن شرّ الخلق أبي و قال: «اللّهمّ غفرا [٣]» حتّى كرّر عليه ثمّ قال:

هم علماء السوء فقد عرفت العلم المحمود و المذموم و مثار الالتباس و إليك الخيرة في أن تنظر لنفسك فتقتدي بالسلف أو تتدلّى[٣]بحبل الغرور و تتشبّه بالخلف، فكلّ ما ارتضاه السلف من العلوم قد اندرس و ما أكبّ الناس عليه فأكثره مبتدع محدث و قد صحّ قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: «بدء الإسلام غريبا و سيعود غريبا كما بدء فطوبى للغرباء فقيل: و من الغرباء يا رسول اللّه؟ قال: الّذين يصلحون ما أفسده الناس من سنّتي و الّذين‌


[١] في الاحياء «باتباع من يسمى حكيما فان اسم الحكيم صار يطلق على الطبيب و الشاعر و المنجم في هذا العصر و ذلك إلخ»

[٢] سواد الناس عوامهم. (الصحاح)

[٣] تدلى من الشجرة تعلق به.


[١] البقرة: ٢٦٩.

[٢] تقدم نحوه.

[٣] راجع مجمع الزوائد ج ١ ص ١٨٥، و أخرجه البزار في المسند الكبير كما في الترغيب ج ١ ص ١٢٦.