فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٦٩ - مبحث سوم بسيج نيروهاى رزمنده

على (ع) كه خود قربانى نقشه هاى شوم تفرقه‌هاى شيطانى بود هنگام مرگ به فرزندان و خاندان خويش چنين وصيت فرمود:

«اوصيكما، و جميع ولدى و اهلى و من بلغه كتابى، بتقوى الله، و نظم امركم و صلاح ذات بينكم، فانى سمعت جدكما رسول‌الله (ص) يقول: صلاح ذات البين افضل من عامة الصلوة و الصيام».

(فرزندان من! شما را سفارش مى‌كنم كه پرهيزكارى پيشه كنيد امور خويش را منظم سازيد و همواره بين خودتان را اصلاح كنيد. زيرا من از جد بزرگوارتان رسول خدا (ص) شنيدم كه فرمود اصلاح ميان دو نفر در نزد خدا از يكسال نماز و روزه افضل است).

روى اين اصل اساسى پيشوايان بزرگ دين به حفظ اخوت تا آن حد اهتمام مى‌ورزيدند كه گاه با اختصاص مبالغى پول براى حل اختلافات، سعى بر آن داشتند كه عوامل تفرقه و اختلاف را حتى در اشكال عادى و متعارف آن از ميان بردارند.

ابى حنيفه كه زمانى مسؤوليت امير الحاج را بر عهده داشت نقل مى كند: هنگامى با شخصى بر سر ميراثى منازعه داشتم، مفضل بن عمر بر ما گذشت و لحظه‌اى ما را تماشا كرد، آنگاه ما را به منزل خويش برد و بين ما را با چهارصد درهم صلح داد و آن را از پيش خود به ما پرداخت، سپس گفت بدانيد اين پول از آن من نبود بلكه آن را امام صادق (ع) بمن داده و دستور داده كه هرگاه دو نفر از شيعيان درباره مالى با هم نزاع داشتند با اين مال آنها را صلح دهم. [٢]

بى‌شك دستورات اخلاقى و اجتماعى اسلام در زمينه سازگارى، حسن خلق، خوشرويى، رفق، مدارا، ابراز عطوفت و مهربانى و نيز تأكيد بر ديدار و زيارت برادران دينى، افشاى سلام، مصافحه به هنگام ملاقات، سعى در ايجاد سرور در دل آنان، خيرخواهى و نصيحت مؤمنان و مسؤولان، تلاش براى اصلاح ذات البين، عدم احتجاب از حاجتمندان و نظاير آن، همه و همه در راستاى هدف تحكيم پيوندهاى اجتماعى و ايجاد وحدت و يكپارچگى در ميان آحاد امت اسلامى و تشدّد حالت الفت و يگانگى و همبستگى بيشتر بين افراد مسلمان در روابط اجتماعى مى‌باشد.

براى نمونه كافى است به رواياتى چند در اين مقوله توجه نماييم:

[١] . نهج‌البلاغه، نامه ٤٧.

[٢] . رك: كافى، طبع اسلاميه، ج ٢، ص ١٦٧.