فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٩٩ - 3 مسائل رفاهى اسيران
نمونه آن را مىتوان در احاديثى كه در تفسير آيه: (وَ يُطْعِمُونَ الطَّع [١] ٦ [٤] ٨;امَ عَلىٰ حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً) ١در مورد مراجعه اسير به خانه على (ع) و ايثار آن حضرت در دادن تنها غذاى افطارى خود و خانوادهاش به اسير وارده شده، ملاحظه نمود [٢] استفاده از اين شيوه نگهدارى از اسيران جنگى بهترين روش انساندوستانه و مبتنى بر اصول انسانيت است كه در نخستين ماده كنوانسيون ١٩٤٩ ژنو نيز بر آن تأكيد شده است.
[٣] . مسائل رفاهى اسيران
در كنوانسيون ژنو بر مسائل رفاهى اسيران جنگى اعم از بهداشت، درمان، تغذيه و پوشاك تأكيد فراوان شده است و قابل ترديد نيست كه برخوردارى از اين گونه امور از حقوق طبيعى هر انسان زنده محسوب مىشود و هر انسانى كه حق زنده ماندن را داشته باشد بايد از اين مسائل رفاهى بهرهمند گردد. در اسلام اگر حق حيات اسير به رسميت شناخته شده است ناگزير تأمين لوازم حق حيات نيز پذيرفته شده است و اسيران جنگى نيز مانند همه قشرهاى محروم و مستمند از تأمين اجتماعى برخوردار مىباشند و نشانه اين نوع تفكر در مورد اسير، آيه ٨ سوره دهر است كه رسيدگى به تغذيه اسيران را در كنار ضرورت تأمين اجتماعى مستمندان و ايتام آورده است.
در سيره نبوى نيز مواردى ديده مىشود كه با گفتار و عمل، تأكيد بر احسان نسبت به اسيران شده است ٣ و بىشك عدم رسيدگى به وضع رفاهى آنان احسان محسوب نمىگردد. ياران پيامبر (ص) در جنگ بدر امور اسيران را بر امور خود مقدم مىداشتند . ٤
از مجموع آنچه كه در مورد رفتار با اسيران جنگى در متون و منابع اسلامى به دست
[١] . انسان، آيه ٨.
[٢] . رك: تفسير على بن ابراهيم، ج ٢ ص ٣٩٨ و تفسير الميزان، ج ٢٠ ص ١٢٦ و تفسير نور الثقلين، ج ٥ ص ٤٧٨.
[٣] . رك: نيل الاوطار، ج ٧ ص ٣٠٧ و سنن ابى داود، ج ٣ ص ٧٦ و فتح البارى، ج ٦ ص ١٠٨. در يكى از اين احاديث چنين آمده است: هنگامى كه اسيرى نزد پيامبر (ص) مىآوردند او را به يكى از مسلمانان مىسپرد و مىفرمود او را پذيرائى كن. اسير نزد او دو يا چند روز پذيرايى مىشد و او اسير را بر خود مقدم مىداشت. تفسير روح المعانى، ج ٢٩ ص ١٥٥.
[٤] . رك: شرح ابن ابى الحديد، ج ١٤ ص ١٨٩.