فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٣٢ - مبحث چهارم اصول كلى فرماندهى در نظام توحيدى

اداره زمين است و مديريت و رهبرى توحيدى از حكمت جداپذير نيست.

[٢] .

عدالت و قسط:

عدالت در آفرينش كه الگويى كامل براى شيوه صحيح رهبرى در سازمانهاى بشرى است به اين معنى است كه استحقاق و شايستگى هيچ موجودى مهمل گذاشته نشده و خداوند عادل به هركس هرچه را كه استحقاق آن را داشته داده است.

(ق [١] [٦] [٤] [٨] ;الَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدىٰ) .١

عدالت به اين معنى ملازم با مساوات نيست بلكه برمحور حق و براساس رعايت استحقاقهاست و تبعيض به معنى تفاوت در عطا نسبت به دو موجود متساوى در استحقاق ظلم است.

فرماندهى و رهبرى در نظام اسلامى در خط دو هدف اساسى (عدالت و قسط) عمل مى‌كند و جدا شدن از اين اصل بمثابه خروج نظام از خصلت توحيدى و افتادن در گرداب شرك و كفر مى‌باشد (وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ فَأُولٰئِكَ هُمُ الْكٰافِرُونَ).٢

[٣] .

برابرى و نفى تبعيض كه در ابعاد مختلف مطرح مى‌شود.

الف –

برابرى در نژاد (خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وٰاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا).٣

ب –

نفى تبعيض در قدرت (وَ قٰالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوٰالاً "وَ أَوْلاٰداً" وَ مٰا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ ^ قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ).٤

ج –

برابرى در بهره‌هاى اجتماعى و عمومى

«انى لا ارى فى هذا الفىء فضيلةً لنبى اسماعيل». [٥]

د –

برابرى در تعميم حقوق و وظايف

«فالحق لا يجرى لاحد الّا جرى عليه و لا يجرى عليه الا جرى له» ٦

ه‌ -

يكسان بودن در حق‌طلبى

«فليكن امرالناس عندك فى‌الحق سواءً». [٧]

مسأله برابرى و نفى تبعيض در نظام اسلامى در شيوه رهبرى تا آنجا پيشرفته است كه به صورت يك شعار براى رهبرى اسلامى درآمده است

«وعلموا انّ الناس عندنا فى‌الحق اسوةً».٨

[١] . طه، آيه ٥٠.

[٢] . مائده، آيه ٤٤.

[٣] . زمر، آيه ٦.

[٤] . سباء، آيه ٣٥-٣٦.

[٥] . رك: وسائل الشيعه، ج ١١ ص ٨٠.

[٦] . نهج‌البلاغه، خ ٢١٦.

[٧] . همان، نامه ٥٩.

[٨] . همان، نامه ٧٠.