فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٢٩ - مبحث سوم مرورى بر فتوحات اسلامى
فتوحات اسلامى را در اروپا در حالى متوقف ساخت كه چهار دولت عمده اروپا توان مقاومت در برابر نيروهاى مسلمان را نداشتند و با حسن تدبير و انتخاب فرماندهان و واليان جهادگر در مركز قدرت (دمشق) براى آن سامان، كليه امكانات براى فتح كامل اروپا فراهم بود. اما همه اين آرزوها مانند اميد به انتقال قدرت به خاندان نبوت و امامت فداى جاهطلبيها و هوسهاى پست و دنيايى بنىاميه گرديد و فتوحات اسلامى در اروپا در حالى كه نيروهاى مسلمان وارد خاك فرانسه شده بودند تا سال (١١٤ ه. ق) به طور كلى متوقف شد.
استقلال دولت اموى اندلس:
در سال (١٢٧ ه. ق) حكومت اموى اندلس از اطاعت دولت اموىدمشق سرپيچى كرد و امويان حاكم بر اندلس اعلام استقلال نمودند و عليرغم انقراض دولت اموى در شام و انتقال قدرت به عباسيان در سال (١٣٢ ه. ق) نخستين دولت اموى اندلس به زمامدارى عبد الرحمن داخل شكل گرفت و تلاش خلفاى عباسى بر ساقط نمودن دولت اموى اندلس به جايى نرسيد و كشمكش بين دولت مركزى عباسى و دولت اموى اندلس تا سال (١٦٣ ه. ق) به طول انجاميد و در نتيجه هر دو طرف از ادامه فتوحات دست كشيدند.
پيشروى در فرانسه:
هشام فرزند عبد الرحمن كه به سال (١٧٢ ه. ق) پس از فوت پدر به حكومت اندلس رسيده بود توانست آشوبهاى داخلى اندلس را فرو نشاند. لكن قطع رابطه حكومت اندلس از دولت مركزى بغداد و عدم پشتيبانى دولت بغداد از حكومت اموى اندلس موجب گرديد كه شارلمان فرانسه به بازگرداندن اندلس دل ببندد و سرانجام در سال (١٨٦ ه. ق) توانست به بخشى از شمال اندلس استيلا يابد و مسلمانان را تا پشت مرزهاى جنوبى فرانسه به عقب براند.
از آن پس نيروهاى مسلمان تنها به دفاع و سركوب آشوبها و مقاومت در برابر حملات شارلمانى فرانسه اكتفا نمودند و با بروز اختلافات داخلى بين فرماندهان و امراى اموى در اندلس و نظام ملوك الطوايفى، قدرت مسلمانان رو به زوال گذاشت.
در اثناى كشمكش بر سر قدرت، برخى از فرماندهان اموى با شارلمان فرانسه همدست شدند و برخى ديگر به مسيحيت گرويدند و سرانجام در دام توطئههاى صليبيان افتادند و همه چيز را از دست دادند.