فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٥ - مبحث نهم نمونههايى از شيوه جهاد در فرماندهى امام على (ع)
الف -
[٣] ">«فالجنود باذن الله حصون الرعية، و زين الولاة، و عزالدين، و سبل الأمن، و ليس تقوم الرعية الا بهم، ثم لا قوام للجنود الا بما يخرج الله لهم من الخراج الذى يقوون به فى جهاد عدوهم، و يعتمدون عليه فى ما يصلحهم، و يكون من وراء حاجتهم».
[١](سپاه، به اذن و يارى خدا، دژهاى محكم و حافظ ملت است و هم مايه شكوه و عظمت فرمانروايان و عامل سرفرازى دين و امنيت. كار ملت جز با سپاه قوام نمىپذيرد و قوام سپاه نيز با درآمدهايى است كه خداوند براى آنان تأمين مىكند تا بتوانند با آن بر جهاد با دشمنانشان توانا گردند و براساس آن نظامشان سامان پذيرد و پشتوانه نيازمنديهايشان باشد).
«فول من جنودك أنصحهم فى نفسك لله و لرسوله و لامامك، و أنقاهم جيبا، و يرأف بالضعفاء، و ينبو على الأقوياء، و ممن لا يثيره العنف، و لا يقعد به الضعف»
. [٢](اى مالك! فرماندهان سپاهت را از بهترين كسانى انتخاب كن كه دلسوزترين شخص نسبت به خدا و رسول و امامت باشند، آنها كه پاكدامنترين، بردبارترين هستند از كسانى كه همواره در خشم درنگ مىكنند و عذر پذيرند و به ضعفا رأفت دارند و از اقويا دورى مىگزينند و از آن افراد پر ظرفيت و بزرگوارى كه هرگز خشونت آنها را به هيجان نمىآورد و ناتوانى از پايشان در نمىآورد).
«وليكن آثر رؤوس جندك عندك من و اساهم فى معونته، و أفضل عليهم من جدته، بما يسعهم، و يسع من وراءهم، من خلوف أهليهم، حتى يكون همهم هما واحداً فى جهاد العدو، فان عطفك عليهم يعطف قلوبهم عليك، و ان افضل قرة عين الولاة استقامة العدل فى البلاد، و ظهور مودة الرعية. و انه لا تظهر مودتهم الا بسلامة صدورهم، و لا تصح نصيحتهم الا بحيطتهم على ولاة امورهم، و قلة استثقال دولهم»
. ٣(چنان باش كه موفقترين و بهرهمندترين فرماندهان سپاهت در نزد تو آنها باشند كه با سپاه نزديكترند و از خودگذشتگى بخرج مىدهند و از كمك به آنان فروگذار نيستند، و از آنچه كه در اختيار دارند به آنان مىرسانند، تا آنجا كه آنان را فرا گيرد و بىنيازشان گرداند و بستگان و بازماندگان و خانوادههاى آنان را نيز آنچنان در برگيرد كه جز جهاد،
[١] .
نهجالبلاغه، نامه ٥٣.
[٢] . همان.
[٣] . همان.