فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٢٧ - مبحث سوم بعد انسانى در فرماندهى

سيستم فرماندهى مادّيگر در همين محور رخ داده است و شكست فرماندهى هم از همين عامل سرچشمه مى‌گيرد.

فلسفه هرنوع رهبرى و فرماندهى در اسلام از شناخت انسان سرچشمه مى‌گيرد و تمامى خصايص آن نيز در رابطه با همين شناخت به دست مى‌آيد و ويژگى يك فرمانده اسلامى آنست كه انسان‌شناس است و با همه خصايص او آشناست و شيوه فرماندهى هم متناسب با همين خصايص شكل ميگيرد.

[١] . انسان موجودى است داراى شرافت، كرامت و شخصيت ارزشمند (لَقَدْ كَرَّمْن [٦] [٤] [٨] ;ا بَنِي آدَمَ)١.

[٢] . انسانها همه از يك پدر و مادر آفريده شده‌اند (إِنّٰا خَلَقْنٰاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثىٰ)٢

[٣] . انسان بمثابه بذر و نهال است (نه ماده خام و خالى) (يٰا أَيُّهَا الْإِنْسٰانُ إِنَّكَ كٰادِحٌ إِلىٰ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاٰقِيهِ)٣.

٤. گرچه بخشى از شخصيت انسان اكتسابى است ولى سرمايه ذاتى مشترك الهى نيز دارد (وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي)٤.

[٥] . انسان موجودى دو بعدى است، داراى ماده‌اى جسمانى از عنصر خاك و جوهرى روحى از ملكوت جهان (ثُمَّ أَنْشَأْنٰاهُ خَلْقاً آخَرَ)٥.

٦. تفاوت بينشها و اختلاف عقيده‌ها در ميان انسانها فاصله ايجاد مى‌كند ولى اين فاصله هرگز عنصر وحدت انسانى و هويت مشترك بشرى را از ميان نمى‌برد. (وَ مٰا كٰانَ النّٰاسُ إِلاّٰ أُمَّةً وٰاحِدَةً فَاخْتَلَفُوا)٦.

[٧] . اختلاف شكلى و صورى در رنگ، نژاد، زبان و ديگر عناصر مادى ريشه در نظام آفرينش دارد كه معرفت‌زاست (وَ مِنْ آيٰاتِهِ خَلْقُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلاٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوٰانِكُمْ)٧.

٨. انسان موجودى است آزاد و با اختيار كه سرنوشت خود را خود مى‌سازد (فَمَنْ شٰاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْيَكْفُرْ)٨.

[١] . اسراء، آيه ٧٠.

[٢] . حجرات، آيه ١٣.

[٣] . انشقاق، آيه ٦.

[٤] . حجر، آيه ٢٩.

[٥] . مؤمنون، آيه ١٤.

[٦] . يونس، آيه ١٩.

[٧] . روم، آيه ٢٢.

[٨] . كهف، آيه ٢٩.