فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٠١ - 7 رعايت سلسله مراتب اسيران

پرداخت دستمزد نمى‌تواند مصداق احسان باشد كه در قرآن و سنت بر انجام آن در حق اسيران تأكيد شده است.

در شريعت اسلام «اكراه» امرى مردود [١] و فاقد آثار حقوقى شناخته شده است. [٢] و از آيه: (إِنَّمٰا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اَللّٰهِ لاٰ نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزٰاءً وَ لاٰ شُكُوراً) [٣] استفاده مى‌شود كه در مقابل احسان به اسير نمى‌توان از او كار كشيد.

٥. مسؤوليت‌پذيرى اسيران جنگى

اسير جنگى در مدتى كه در اسارت بسر مى‌برد مانند همه شهروندان در دولت اسلامى مسؤول اعمال خود مى‌باشد و طبق مقررات اسلام در مورد مسؤوليتهاى مدنى و كيفرى اسيران جنگى اقدام مى‌شود و مسؤوليت تحقيق، تعقيب و دادرسى و صدور حكم و اقدامات ناشى از حكم قضايى بر عهده دستگاه قضايى دولت اسلامى خواهد بود٤.

٦. حق قضائى اسيران جنگى

وظيفه عمومى دادرسى كه بر عهده دستگاه قضائى دولت اسلامى است ايجاب مى‌كند، اسيرى كه در جامعه اسلامى بسر مى‌برد حق دادخواهى و مراجعه به دستگاه قضائى و طرح شكايت و احقاق حق داشته باشد و از سوى ديگر برخوردارى اسير از حق قضائى خود، نوعى احسان به او است كه در كتاب و سنت بر آن تأكيد شده است.

٧. رعايت سلسله مراتب اسيران

در كنوانسيون ژنو به رعايت درجه نظامى و سلسله مراتب فرماندهى اسيران تصريح شده است ولى در ديدگاه اسلامى رعايت شئونات و سلسله مراتب اجتماعى و امتيازات

[١] . (لاٰ إِكْرٰاهَ فِي اَلدِّينِ)‌ بقره، آيه ٢٥٦.

[٢] . «رفع عن امتى تسعه... و ما استكرهوا عليه».

[٣] . دهر، آيه ٩.

[٤] . اگر اسير مرتكب جرايمى بشود كه طبق مقررات قضائى محكوم به مرگ گردد، بايد در اجراى حدّ هم، احسان رعايت گردد و سوزاندن، مثله كردن، هدف براى تيراندازى قرار دادن و هرگونه شكنجه كردن اسير ممنوع مى‌باشد رك: جواهرالكلام، ج ٢١ ص ١٣١ و المغنى، ج ٢ ص ٩٢٧ و جامع‌الاحاديث، ج ١٣ ص ١٨٣ و سنن بيهقى، ج ٩ ص ٧٠.