كدام مجوز مى‌توان آنها را نابود كرد. آنچه در شريعت اسلام ممنوع است تملك مسلمان نسبت به اين‌گونه اشياء مى‌باشد ولى مالكيت غير مسلمانان به عنوان يك قاعده عرفى مورد تأييد شريعت اسلام نيز مى‌باشد. [١]

توجيه حكم فقهى جواز نابود كردن اين نوع اموال دشمن يا به دليل عدم احترام مالكيت دشمن در حال جنگ (حربى) مى‌باشد و يا به اين لحاظ است كه اين گونه اموال جزئى از غنايم شمرده مى‌شود ولى بايد به مجرد دستيابى مسلمانان به آنها نابود گردند.

به‌خاطر توجه به اين نكته بود كه محقق كركى بر علامه حلى در عبارت كتاب قواعد كه گفته است اين نوع كالا غنيمت نيست، ايراد گرفته و نوشته است چگونه است كه علامه از يك طرف غنيمت را به چند بخش تقسيم مى‌كند و اين مورد (كالاهاى غير قابل تملك) را نيز جزئى از آن بخشها قرار مى‌دهد و از سوى ديگر مى‌گويد چنين مواردى اصولاً از عنوان مقسم يعنى غنيمت خارج است. [٢]

در پاسخ اين ايراد بايد گفت در مباحث فقهى و حقوقى موارد مشابهى ديده مى‌شود كه اثبات يك مقوله فقهى و حقوقى موجب نفى آن مى‌گردد و اين اصل يعنى اثبات شى موجب نفى آن مى‌شود گرچه در مورد حقايق عينى مطلب، مردود شمرده مى‌شود لكن در مباحث فقهى و حقوقى كه امورى قراردادى هستند نه تنها امكان‌پذير است بلكه امرى بوقوع پيوسته تلقى مى‌گردد.

هنگامى كه اشيايى مانند شراب و خوك كه از نظر شريعت اسلام قابل مالكيت نيست در دارالحرب (منطقه جنگى) به‌دست رزمندگان مجاهد مى‌افتد تحت عنوان غنيمت در اختيار آنان قرار مى‌گيرد لكن چون در شريعت اسلام تملك اين نوع كالاها ممنوع است، خود به خود از حكم غنايم خارج شده و مشمول حكم معدوم نمودن اشياء فاسد مى‌گردد. [٣]

به همين دليل است كه اين اشياء با غنيمت گرفته شدن آنها از مالكيت دشمن خارج

[١] . از اين‌رو اگر شراب، خوك به عنوان مهريه در نكاح منظور شده باشد، محترم شمرده مى‌شود و اگر تبديل به كالاى حلال گردد به مالك اصلى بر مى‌گردد.

[٢] . رك: جامع المقاصد، ج ٣ ص ٤٠١.

[٣] . برخى از اشياء غير قابل تملك اگر قابليت بازگرداندن به حالت قابل تملك داشته باشند مانند شراب بجاى معدوم كردن بايد تبديل به سركه و نظاير آن شوند.