رابطه فرماندهى با تشكيلات رزمى از رابطه برادرى نيز رقيق‌تر و عاطفى‌تر است. او چون پدر نسبت به نيروهاى خويش داراى عطوفت و خصلت مهرورزى است و كليه افراد خود را دوست دارد و به آنها عشق مى‌ورزد و لغزشها و خطاهاى نيروها، هرگز وى را از مهر پدرى باز نمى‌دارد.

(وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ).١

١ [٤] .

مسؤوليت خواستن:

از آنجا كه نظام اسلامى نظام حكومت قانون و اصول است، ناگزير آنچه كه در درجه اول اهميت دارد اشخاص و شخصيتها نيست بلكه مكتب و اصول مكتب مى‌باشد و فرمانده مسلمان همواره مسؤولان نظامى را تحت مراقبت دارد و از آنها مسؤوليت مى‌طلبد و اين اصل به دو صورت انجام مى‌گيرد.

الف –

نظارت به طور علنى و مسؤوليت خواستن و حسابرسى از مسؤولان نظامى.

«فارفع الى حسابك، و اعلم ان حساب الله اعظم من حساب الناس».

[٢]

ب –

نظارت به طور سرّى و مخفيانه توسط اشخاص مورد اطمينان

«ثم تفقد اعمالهم وابعث العيون من اهل الصدق و الوفاء عليهم»

. ٣

١ [٥] .

مراعات معيارهى گزينش:

در مناسبات فرماندهى باتشكيلات رزمى ضوابط حاكم است نه روابط و از اين رو مشكل‌ترين مسأله مديريت كه گزينش مسؤولان لايق و متعهد است در اين رابطه به گونه‌اى دقيق و با سختگيرى كامل حل مى‌شود. تخلف از اين اصل مسؤوليت عظيمى را ايجاب خواهد نمود و فرمانده، مسؤول كليه اعمال كارگزاران نظامى در تشكيلات رزمى تحت فرماندهى خويش مى‌باشد.

«ثم انظر فى امور عمالك فاستعملهم اختيارا ولا تولهم محاباة واثرة، فانهما جماع من شعب الجور والخيانه»

در گزينش مسؤولان مهمترين معيار كاردانى و امانت است

«فان تعاهدك فى‌السّرّ لامورهم (عمّالك) حدوة لهم على استعمال الامانة».

١٦.

اسوه بودن:

فرمانده، خود تجسم عينى بُعد نظامى مكتب است و به همين دليل بايد در كليه امور اسوه باشد، او شريك غم و دشواريهاى زندگى نيروهاى خويش است

[١] . آل عمران، آيه ١٥٩.

[٢] . نهج‌البلاغه، نامه ٤٠.

[٣] . نهج‌البلاغه، نامه ٥٣.

[٤] . نهج‌البلاغه، نامه ٥٣.

[٥] . همان، نامه ٥٣.