اين پديده انسانى در جريان غزوات اسلامى با سيره نظامى پيامبر (ص) دچار تحول گرديد و شكل انسانى‌ترى بخود گرفت و به تدريج در حقوق اسلامى، قانونمند و نهادينه گرديد.

لكن، اين نكته حائز اهميت بسيار است كه چرا با وجود اين كه كنوانسيونهاى بين‌المللى، دولتها را موظف كرده است كه مجروحان طرف مخاصم را تحت مراقبتهاى پزشكى و درمانى قرار داده و از آنها حمايت نمايند و فلسفه وجودى صليب سرخ جهانى نيز از آغاز كار ( [١] ٩ [٢] ١) اهتمام ورزيدن به اين امر انسانى و تحت پوشش قرار دادن مجروحان جنگى در كنار اسراى جنگى بوده است و از سوى ديگر، بخشى از جرايم جنگى نيز مربوط به زير پاگذاردن حقوق مجروحان جنگى و عدم رعايت حقوق انسانى آنها مى‌باشد. با اين همه، روند جنگها در دو قرن اخير نشانگر جناياتى است كه آشكار و پنهان از چشمها و بازپرسيهاى بين‌المللى در زمينه اسراى مجروح انجام گرفته و مى‌گيرد.

از اين تناقض بين گفتار و عمل نمى‌توان به اين نتيجه رسيد كه هر قدر ماهيت جنگها، ضد ارزشى، مادى، جاه‌طلبانه و قدرت مدارانه باشد، نقض حقوق مجروحان بيشتر و جلوگيرى از آن حتى با الزامات سازمان ملل متحد نيز دشوارتر است و چنين حالتى به ماهيت و اهداف جنگها باز مى‌گردد.

بايد به جهاد و عرصه‌هاى فضيلتبار آن توجه نماييم كه هدف، شيوه، عمليات و كليه مسائل نظامى جهاد، تحت كنترل

«فى سبيل اللّه»

است و بايد خدا در تمامى عرصه‌هاى جهاد از آغاز تا پايان حضور داشته و آثار ناشى از جنگ جهادى نيز صبغه و حال خدايى پيدا نمايد.

در اين نگاه است كه به سهولت مى‌توان ديدگاه اسلام را به طور كلى درباره مجروحان جنگى به دست آورد. افزون بر اين، اسلام دين رحمت١ و پيامبر آن مظهر رأفت و رحمت الهى است٢ و توصيه به رحمت، يكى از فرايض اجتماعى اسلام محسوب مى‌شود. [٣]

[١] . (وَ جَعَلْنٰا فِي قُلُوبِ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً‌) حديد، آيه ٢٧.

[٢] . (وَ مٰا أَرْسَلْنٰاكَ إِلاّٰ رَحْمَةً لِلْعٰالَمِينَ)‌ انبياء، آيه ١٠٧.

[٣] . (وَ تَوٰاصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَوٰاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ‌) بلد، آيه ١٧.