فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٦٣ - مبحث دوم بسيج مالى و بودجه نظامى

آن، وسعت قلمرو استفاده از امكانات مالى جامعه اسلامى را در امر جهاد به خوبى روشن مى‌سازد و مشابه اين آيه در موارد ديگر قرآن نيز ديده مى‌شود [١] .

[٢] . (وَ مٰا لَكُمْ أَلاّٰ تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اَللّٰهِ وَ لِلّٰهِ مِيرٰاثُ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ‌)٢.

(چرا در راه خدا انفاق نمى‌كنيد در حالى كه هر چه در آسمانها و در زمين است از آن خداست و مالكيت حقيقى همه چيز با خدا مى‌باشد).

سؤال استنكارى در اين آيه همراه با اشاره به مالكيت اعتبارى اشخاص و امانى بودن اموال در دست مردم و بازگشت همه آنها به مبدأ اصلى در قوس نزولى خلقت در واقع ميزان اهميت بسيج مالى را از ديدگاه اسلام مدلل مى‌سازد و مشابه اين مضمون در آيه ٢٩ و [٣] ٩ سوره نساء مورد تأكيد قرار گرفته است.

ب - رابطه مشاركت مالى در جهاد با پيروزى

١. (وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اَللّٰهِ وَ لاٰ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى اَلتَّهْلُكَةِ‌)٣.

(در راه خدا انفاق كنيد و با دست خود، به هلاكت نيفتيد).

بسيارى از مفسران جمله «و لا تلقوا» را در رابطه با انفاق تفسير كرده‌اند به اين معنى كه اين جمله بيان نتيجه نافرمانى در برابر دستور انفاق مى‌باشد و سر باز زدن از انفاق موجب آن مى‌گردد كه با دست خود به هلاكت بيافتيد.

بنابر اين تفسير، مفاد آيه بيانگر تأثير منفى ترك بسيج مالى در جهاد مى‌باشد به اين معنى كه عدم مشاركت در بودجه و كمكهاى مالى جهاد سرانجام عامل شكست و نابودى كسانى مى‌گردد كه در بسيج مالى جهاد شركت نكرده‌اند٤.

٢. (إِنَّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اَللّٰهِ‌) [٥] .

(آنها كه كفر ورزيدند اموالشان را انفاق مى‌كنند تا راه خدا را به روى بندگانش ببندند).

در اين آيه به طور غير مستقيم نقش جهاد مالى در پيروزى در جهاد با بيان عكس قضيه تبيين گرديده است. خوددارى مؤمنان و يا دولت اسلامى از بسيج مالى با توجه به عملكرد دشمنان كه اموالشان را براى دشمنى با خدا و اسلام و مؤمنان بسيج مى‌كنند

[١] . بقره، آيات ٢٧٢ و ٢٧٣ و آل عمران، آيه ٩٢.

[٢] . حديد، آيه ١٠.

[٣] . بقره، آيه ١٩٥.

[٤] . رك: تفسير التبيان، ج ٢ ص ٨٤ و تفسير جامع قرطبى، ج ١ ص ٢٣٢ و تفسيرالميزان، ج ٢ ص ٤٦ و المنار، ج ٢ ص ٢١٧.

[٥] . انفال، آيه ٣٦.