فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٦٨ - مبحث سوم بسيج نيروهاى رزمنده

مى‌گيرد. يكى از اين مراسم باشكوه برگزارى نمازهاى يوميه، جمعه و عيدين به طور اجتماعى و يكپارچه است، تا انسى كه در طبيعت بشر نهفته است فعليت پيدا كند و نيز فلسفه حج و ساير عبادتهاى دسته جمعى مى‌تواند دليل واضحى بر اهتمام شارع اسلام نسبت به تحكيم الفت، اتحاد و همبستگى در جامعه اسلامى باشد.

از سوى ديگر، اسلام در مورد نفى عوامل اختلاف و تشتّت و هر آنچه كه بر يگانگى و همبستگى جامعه اسلامى لطمه وارد مى‌آورد، دستورات اكيدى صادر نموده و مسلمانان را از اين نوع عوامل شيطانى برحذر داشته است و قرآن به طور صريح الفت و يگانگى را به خدا [١] و اختلاف و تشتّت را به شيطان نسبت داده است. [٢]

هنگامى كه اسلام ظهور نمود سراسر شبه جزيره را جنگ و خونريزى فرا گرفته بود و در آتش فتنه و آشوب مى‌سوخت؛ مردمان آن سرزمين همواره با يكديگر دشمنى، عداوت و روابط خصمانه داشتند و دلهاى آنان از حقد و كينه مملو بود و مظاهر دشمنى در تمام شئون زندگى آنان به چشم مى‌خورد.

اسلام با مبارزات پى‌گير، اين دشمنيها و كينه‌توزيها را به اخوت مبدل ساخت و الفت و برادرى را در جامعه اسلامى تحكيم و اين خط مشى كلى را به عنوان يك استراتژى ثابت و جزئى اجتناب‌ناپذير و يكى از اساسى‌ترين اصول برنامه‌هاى اجتماعى و سياسى خود، قرار داد و بر امت اسلامى فرو فرستاد كه:

(إِنَّمَا اَلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ‌) [٣] . (مؤمنين همگى برادر يكديگرند. بنابراين بين برادران خود آرامش و صلح ايجاد نماييد، پرهيزكارى پيشه كنيد شايد بخشوده شويد).

پيامبر اكرم (ص) با نزول اين آيه يكباره با استفاده از همه عوامل و امكانات موجوددامن همت به كمر زد و با تلاش بسيار توانست عملاً پيوند برادرى و اخوت را در جامعه اسلامى زمان خود برقرار سازد و شعار برادر دينى همراه با واژه برادر نسبى به صورت يك فرهنگ عمومى و فراگير مطرح و از افتخارات جامعه اسلامى به‌شمار آيد.

[١] . (وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ اَلشَّيْطٰانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلىٰ قُلُوبِكُمْ‌)، انفال، آيه ١١.

[٢] . (إِنَّمٰا يُرِيدُ اَلشَّيْطٰانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ اَلْعَدٰاوَةَ وَ اَلْبَغْضٰاءَ‌)، مائده، آيه ٩١.

[٣] . حجرات، آيه ١٠.