فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٨ - مبحث دوم دستورات نظامى جهاد

همه اعمال آنها مورد محاسبه الهى قرارخواهد گرفت و به اندازه‌اى حتى كم، اجازه خيانت در اموال به كسى ندهند.

[٣] ٠. فرماندهان و مسؤولان جهاد همواره بايد در تهذيب نيروها و ايجاد خلوص نيت در آنها بكوشند و آنها را به سلاح دعا مجهز گردانند.

٣ [١] . بايد كينه‌ها و نفاق از ميان نيروهاى اسلام ريشه‌كن شود و همگى يكدل و يك جان به آينده فكر كنند، گويى هم اكنون به‌دنيا آمده و سابقه‌اى با يكديگر نداشته‌اند.

٣ [٢] . دعاى به موقع و برخورد با دشمن را فراموش نكنند.

٣٣. فرار از جبهه بعد از تلاقى، حرام است حتى اگر شك در پيروزى داشته باشند.

مبحث دوم: دستورات نظامى جهاد

در متون روايى و مباحث فقهى، دستورات و فرامين نظامى اسلام در رابطه با جهاد در سه شكل متفاوت ديده مى‌شود كه از مجموع آنها مى‌توان اصول و مقررات حاكم بر جهاد را به‌دست آورد.

الف -

دستور العملهايى كه در قالب اوامر مشخص بيان شده و خط مشيهاى اصولى جهاد را ترسيم مى‌كنند مانند آيه: (إِذٰا لَقِيتُمُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلاٰ تُوَلُّوهُمُ اَلْأَدْبٰارَ)١ كه به طور صريح اصل پايدارى و اجتناب از فرار و پشت به جبهه كردن را دستور مى‌دهد و حديث:

«اذا لقيتم عدواً فادعوهم الى الاسلام»٢

كه اصل استراتژيك دعوت را قبل از آغاز به جنگ بيان مى‌كند.

ب -

اصولى كه در قالب سيره عملى پيامبر اكرم (ص) و ائمه (ع) تبيين شده و در حقيقت از سيره نظامى معصومين (ع) استخراج مى‌گردد مانند آيه: (مٰا كٰانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرىٰ حَتّٰى يُثْخِنَ فِي اَلْأَرْضِ)‌٣ كه در قالب سيره پيامبر (ص) اصل مربوط به زمان و مكان اسير گرفتن از دشمن را بيان مى‌كند و نيز حديث ابن‌عباس

«ما قاتل رسول‌الله (ص) قوماً قط

[١] . انفال، آيه ١٥.

[٢] . رك: الاسير، ص ٢٨.

[٣] . انفال، آيه ٦٧.