فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٥٨ - مبحث دوم ممنوعيت شيوههاى وحشيانه
شرايط ادامه تصرف و يا تخليه و يا هرگونه اقدامات بعدى موكول به شرايط اين قراردادهاست.
همانطور كه قبلاً اشاره شد شرايط حاكم در اين موارد مىتواند با عهدنامههاى بينالمللى كه توسط دولت اسلامى پذيرفته شده تعيين گردد. در هر حال هر نوع تصرف در اين سرزمينها موكول به شرايط خاص تعهدات فيمابين مىباشد و تا زمانى كه وضعيت حقوقى سرزمينهاى اشغال شده تعيين نگرديده، رزمندگان مسلمان از هر نوع تصرفى كه به نحوى با احكام اسلام و خواست و رضايت مردم مناطق اشغال شده در تعارض باشد منع شدهاند. در اينجا به برخى از اعمال و شيوههاى ممنوعه اشاره مىنماييم:
[١] . نقض حاكميت و اراده ملى:
بدون عقد قرارداد و توافق، فرماندهى نيروهاى اشغال كننده و يا دولت متبوع اسلامى نمىتواند جانشين دولت ملى تلقى شود و اين حالت حتى به طور موقت نيز قابل قبول نمىباشد. زيرا معنى آزادى توام با مسؤوليت انسان در تعيين سرنوشت جمعى كه مفاد آيه: (إِنَّ اَللّٰهَ لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ)١ مىباشد احترام به اراده ملى در تعيين سرنوشت جمعى مىباشد.
آزادى در تعيين سرنوشت موهبتى است الهى كه هيچ فرد و يا گروهى نمىتواند آن را از انسان سلب و يا در خدمت منافع خويش درآورد و هر ملتى اين حق خدادادى را از طرق اراده ملى اعمال مىكند. [٢] چنانكه قرآن بدان تأكيد دارد: (ذٰلِكَ بِأَنَّ اَللّٰهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَهٰا عَلىٰ قَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ). [٣]
٢. عدم تفكيك شرايط جنگ از حالتهاى اضطرارى:
شرايط جنگى همواره به عنوان وضعيت فوقالعاده تلقى مىشود و لكن نمىتواند به طور عام مصداق حالت اضطرارى كه مستثنى در تصرفات غير مجاز مىباشد شناخته شود.
حالتهاى اضطرارى عبارت از شرايط خاصى است كه در جهت امنيت و مسائل دفاعى نيروهاى رزمنده مسلمان پيش مىآيد و در اين صورت است كه اقدامات
[١] . رعد، آيه ١١، (خداوند وضعيت هيچ ملتى را تغيير نمىدهد مگر آنكه خود خواسته باشند).
[٢] . مفاد اصل ٥٦ قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران.
[٣] . انفال، آيه ٥٣، (خداوند هرگز نعمتى را كه به ملتى ارزانى مىدارد از آنها نمىگيرد و تغيير نمىدهد مگر آنكه خودشان خواسته باشند).