فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣١٦ - اراضى مفتوحه

تأثير تعاليم اسلام همواره مى‌كوشيده‌اند از رفتار متواضعانه حتى در برابر ملتهاى شكست خورده چون دارويى براى درمان خشونتهاى ناخودآگاه فاتحان استفاده نمايند.

سر توماس آرنولند در كتاب «دعوت به اسلام» مى‌نويسد:

سرزمينهايى كه توسط عوامل امپراطورى روم به تصرف درآمده بود در مقابل رزمندگان اسلام يكى پس از ديگرى با نهايت رضايت و خشنودى گشوده مى‌شد و علت اين امر آن بود كه از يك نوع گذشت و عفو و بزرگوارى برخوردار مى‌شدند كه در طول قرون متمادى به دليل تعصبات مذهبى از آن محروم بودند. [١]

مورخ مسيحى ديگرى مى‌افزايد:

مسلمانان وقتى شهرى را فتح مى‌كردند، اهالى آن را به همان وضع سابق خود آزاد مى‌گذاشتند و نسبت به دين و ساير مقررات مدنى و قضائى آنان متعرض نمى‌شدند.

در واقع سپاهيان مسلمان، كشورى را كه فتح مى‌كردند فقط آنجا را تحت الحماية خود قرار مى‌دادند. [٢]

ويل دورانت مى‌نويسد:

فاتحان مسلمان با مردم رفتارى نيكو داشتند. اصولاً مسيحيان، داورى مسلمانان را بر داورى مسيحيان برترى مى‌دادند. [٣]

مبحث دوم: فتوحات نظامى

اراضى مفتوحه

بررسى اهداف و انگيزه‌هاى جهاد در منابع و متون اسلامى نشان مى‌دهد كه توسعه ارضى و فتح سرزمينها و گسترش مستملكات ارضى هرگز به طور مستقيم موردنظر

[١] . رك: پاسداران صلح و همزيستى، از همين قلم، ص ٢٠١.

[٢] . همان.

[٣] . رك: ويل دورانت، تاريخ تمدن، ج ١٣.