بعضى از فقها در پرداخت پاداش از غنايم (رضخ) به غير مسلمانانى كه در جهاد مشاركت داشته‌اند ترديد نموده و پاداش آنان را از سهم مؤلفة قلوبهم كه از مصارف زكوة مى‌باشد؛ قابل پرداخت دانسته‌اند و اصولاً يارى گرفتن از كفار را جز در مواردى كه مورد اطمينان مى‌باشند محل اشكال شمرده‌اند. [١]

بسيارى از فقهاى شيعه مانند شيخ طوسى در المبسوط و علامه حلى در «النهايه» افرادى را كه به زبان مسلمانند ولى معرفت كافى و اطلاع در حد متعارف نسبت به معارف و احكام اسلام ندارند و چيزى جز نام اسلام نمى‌شناسند در صورتى كه در جهاد شركت داشته باشند را برخوردار از سهم غنيمت ندانسته و براى آنان حق «رضخ» قائل شده‌اند.

در اصطلاح قرآنى و فقهى به اين گروه از مسلمانان «اعرابى» گفته مى‌شود و جز، ابن ادريس، ديگر فقها در اين مسأله نظر مخالف نداده‌اند و ابن ادريس عليرغم اجماعى بودن محروميت اعراب مسلمان از غنايم و اختصاص «رضخ» به آنها اين نظريه را مخالف با اصول و مسلميات ضرورى دانسته و گفته است فرقى بين اين گروه از مسلمانان و سايرين نيست و رواياتى كه دلالت بر تفاوت اين دو گروه مى‌كند داراى شذوذ مى‌باشند و برخى از اين روايات اختصاص به موارد قراردادى دارد كه پيامبر (ص) با جمعى از اعراب مسلمان پيمان بست كه در جاى خود بمانند و در صورتى كه دشمن تهاجم نمايد آنها را برانند لكن در غنايم مشاركتى نداشته باشند. [٢]

شايد محروم نمودن اعراب مسلمان از غنايم جنگى به اين دليل باشد كه آنان به دليل عدم آشنايى با اهداف و احكام جهاد ممكن است به انگيزه غارت در جهاد شركت نمايند و براى از ميان بردن اين نيّت و انگيزه و آثار ناشى از آن، از ابتداء به آنان تفهيم مى‌شود كه مشاركت آنان در جهاد مشروط به عدم داشتن سهم از غنيمت مى‌باشد و به اين ترتيب عمليات رزمى آنان قابل كنترل مى‌گردد.

٥. اختصاص «صفو» به امام: منظور از «صفو» بخشى از اشياء و اموال ارزشمندى است كه امام مى‌تواند قبل از تقسيم غنايم به خود اختصاص دهد. در جنگهاى صدر

[١] . همان، ص ١٩٣.

[٢] . رك: وسائل الشيعه، ج ١١ ص ٨٥.