فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٣ - مبحث هشتم تاكتيكهاى جنگى
آماده سازى نيروهاى ذخيره و وارد كارزار نمودن بموقع آنها از تاكتيكهاى رزمى مؤثرى است كه در سرنوشت جنگ تأثير فراوان دارد و اين نكته را مىتوان در سخن امام بدينسان مشاهده كرد:
«اما بعد، فقد بعثت مقدمتى، و امرتهم بلزوم هذا الملطاط حتى يأتيهم امرى، و قد رايت ان اقطع هذه النطفة الى شرذمة منكم، موطنين اكناف دجلة، فانهضهم معكم الى عدوكم، و اجعلهم من امداد القوة لكم»
. [١](اما بعد، پس برانگيختم و گسيل داشتم ستون مقدم و پيشگام سپاهم را و آنها را دستور دادم كه از سواحل فرات دور نشوند تا فرمان من به آنها برسد. چنين به نظرم رسيد كه از اين آب بگذرم به سوى گروهى از شما كه در اطراف دجله سكونت اختيار كردهاند تا آنها را بسيج كنم و به همراه شما حركت دهم به سوى دشمنان و آنها را نيروى پشت جبهه براى كمك به شما قرار دهم).
اين سخنان امام به مناسبت بسيج نيروهايى كه در نخيله بيرون كوفه گرد هم آمده بودند، تا به فرمان امام عازم جبهه صفين شوند، خطاب به نيروهاى اعزامى بيان شده است. اين جريان در تاريخ ٥ شوال سال (٣٧ ه. ق) يعنى پس از آغاز خلافت امام اتفاق افتاد. ستون اعزامى به فرماندهى زياد بن نصر و شريح بن هانى با دوازده هزار سرباز سواره حركت نمود. امام به آنها وعده داد كه نيروهاى مستقر در مدائن را نيز به كمكشان خواهد فرستاد و چنين هم كرد. نخست سيصد نفر به فرماندهى عدى بن حاتم و سپس چهار صد نفر به همراه زيد فرزند عدى به سپاه امام ملحق شدند.
در اين ميان امام شخصاً سواحل دجله را از جمله مدائن را مورد بازديد قرار داده و از كاخ و ايوان كسرى بازديد فرمود. در اين بازديد يكى از مطلعين كه از سوابق اين كاخ و ايوان آگاهى داشت امام را همراهى مىكرد. امام (ع) ضمن بازديد، خصوصيات بخشهاى مختلف كاخ را براى حاضران تشريح مىنمود و توضيح مىداد كه كسرى در اينجا چنين مىكرد و در آنجا چنان كارى داشت. به همين ترتيب همه جايگاهها و قسمتهاى كاخ را براى حاضران توضيح داد، گويى امام خود اين جايگاهها را ساخته و براى افراد و كارها اختصاص داده است.
[١] . نهجالبلاغه، خ ٤٨.