فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٣٠ - مبحث سوم بعد انسانى در فرماندهى

[٢] [٩] . انسان با هدايت الهى آراسته گرديده و در اين هدايت نه تنها از درون (الهام، فطرت، عقل، وجدان) روشنى يافته بلكه از بيرون وجودش نيز توسط وحى و ثبت انبياء با بينش برتر مجهز گرديده است (وَ جَعَلْن [١] [٦] [٤] [٨] ;اهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا).١

[٣] ٠. انسان فناناپذير است و مرگ او انتقال از مرحله‌اى بمرحله وسيعتر و كاملتر زندگى است (ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ) ٢و اما در جهان مخلد است (خٰالِدِينَ فِيهٰا وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا).٣

٣١. انسان از جانب خدا حامل بار امانت ولايت تكوينى و تشريعى است. (حَمَلَهَا الْإِنْسٰانُ إِنَّهُ كٰانَ ظَلُوماً جَهُولاً).٤

٣٢. انسان يكى از نشانه‌هاى بزرگ آفرينش و براى خود، جهانى است وسيع و بيكران (سَنُرِيهِمْ آيٰاتِنٰا فِي الْآفٰاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ). [٥]

٣٣. انسان از مرگ گريزى ندارد و او سرانجام از اين جهان مادى رخت برخواهد بست (أَيْنَمٰا تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ).٦

٣٤. انسان از حالتى به نام رؤيا برخوردار است كه گاه عكس‌العمل اميال و انفال شيطانى و نفس اماره اوست. اضغاث و احلام و گاه به صورت القايى خدايى و اتصال به غيب جهان نشاندهنده واقعيتهاست. (يٰا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُءْيٰايَ إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيٰا تَعْبُرُونَ ^ قٰالُوا أَضْغٰاثُ أَحْلاٰمٍ وَ مٰا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلاٰمِ بِعٰالِمِينَ). [٧] (نَبِّئْنٰا بِتَأْوِيلِهِ إِنّٰا نَرٰاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ).٨

٣٥. غم و شادى بازتاب دو حالت آگاهى و اعتبار و يادآورى موطن اصلى و نيز غفلت و مشغول شدن به تاريكيهاى زندگى و آثار حيات دنيوى است انسان آگاه هرگز براى دنيا حزين نمى‌شود و بدان حسرت و افسوس نمى‌خورد (لِكَيْلاٰ تَحْزَنُوا عَلىٰ مٰا فٰاتَكُمْ وَ لاٰ مٰا أَصٰابَكُمْ) ٩و همواره خود را برتر از رويدادهاى زودگذر مى‌بيند (وَ لاٰ تَهِنُوا وَ لاٰ تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ). [١٠]

٣٦. انسان داراى حالات متفاوتى مانند خشم و بردبارى، رضا و سخط، انشراح و ضيق

[١] . انبياء، آيه ٧٣.

[٢] . بقره، آيه ٢٨.

[٣] . لقمان، آيه ٩.

[٤] . احزاب، آيه ٧٢.

[٥] . فصلت، آيه ٥٣.

[٦] . نساء، آيه ٧٨.

[٧] . يوسف، آيات ٤٣-٤٤.

[٨] . يوسف، آيه ٣٦.

[٩] . آل عمران، آيه ١٥٣.

[١٠] . آل عمران، آيه ١٣٩.