آداب سفر در فرهنگ نیایش (ترجمه الأمان)

مقدمات تحقيق

مقدمه رضا بيات

زيست نامهى مؤلف

نام و خاندان و روى دادهاى زندگى

خاندان، برادران و فرزندان شايسته

الف پدرش

ب مادرش

ج برادرانش

د همسرش

ه فرزندانش

ستايشها

استادان و صاحبان اجازهى روايتى

شاگردان و راويان

آثار گران بها

درگذشت و آرامگاه

كلامى در باب علم

دانش، از گذشته تا امروز

علم چيست؟

كسانى هستند كه علم و قدرت دارند

چند تذكر

ما چه بايد بكنيم؟

مقدمهى مترجم

پيش گفتار مؤلف

ذكر تفصيل آن چه از ابواب و فصول مجملا بيان كرديم

بخش اول

بخش دوم

بخش سوم

بخش چهارم

بخش پنجم

بخش ششم

بخش هفتم

بخش هشتم

بخش نهم

بخش دهم

بخش يازدهم

بخش دوازدهم

بخش سيزدهم

بخش اول چگونگى تصميمگيرى و نيت براى سفر و آن چه مسافر پيش از خروج از منزل بدان نياز دارد

فصل 1 تصميم و نيت انسان براى سفر با اهداف گوناگونى كه دارد

فصل 2 تعيين روزهاى نيك براى مسافرت بر اساس روايات

فصل 3 نيت ما هنگام سفر چه بايد باشد؟

فصل 4 در بيان نگاشتن وصيت - كه بدان امرشدهايم - به هنگام سفر و تأييد آن بر اساس اخبار و پندها

فصل 5 روزها و اوقاتى كه آغاز سفر در آنها مكروه است

فصل 6 غسل پيش از سفر و دعاهايى كه خداوند بر قلب ما جارى كرده است

فصل 7 دعاهايى كه هنگام بيرون آوردن لباس براى غسل كردن مىخوانم و نيت و نيايشم هنگام غسل

فصل 8 دعاى هنگام پوشيدن لباس

فصل 9 خوش بو شدن

فصل 10 دعاهاى هنگام شانه كردن ريش و نگريستن در آينه

نگاه كردن در آينه

فصل 11 صدقه دادن و دعاى آن هنگام سفر و دفع پيش آمدهاى هولناك

فصل آن چه هنگام دادن صدقه مىگوييم

فصل 12 نماز و دعا و گفتار نيك در زمان وداع با زن و فرزند

فصل 13 روايت ديگرى در توديع خانواده با چهار ركعت نماز و نيايش

فصل 14 وداع با ملايكى كه مسافر هم راه خانوادهاش در خانه مىگذارد و گفتارش با آنان

فصل 15 چگونگى هشدار و نويد دادن به افراد خانواده پيش از حركت

بخش دوم در بيان آن چه انسان براى ايمنى از حوادث و آشفتگىهاى سفر با خود به هم راه دارد

فصل 1 هم راه داشتن عصاى چوب بادام تلخ در سفرها كه سبب ايمنى از خطرهاست

فصل 2 تربت شريف حرم مطهر امام حسين

فصل 3 برداشتن انگشترى جهت زيان نديدن

فصل 4 تكميل دعاها و دستورهايى كه در سه فصل گذشته آورديم

فصل 5 بيان آثار و نتايج به دست كردن انگشترى عقيق در سفر و هنگام ترس از پيش آمدهاى ناگوار و اين كه دفعكنندهى ضررها و زيانهاست

بخش سوم در بيان هم سفران و زاد و توشهاى كه بايد هم راه مسافر باشد

فصل 1 نهى از سفر كردن به تنهايى و يافتن رفيقان سفر براى دفع خطرها

فصل 2 در ذكر وسايلى كه مطابق روايات و نيز آن چه ما خود افزودهايم، خوب است مسافر به هم راه داشته باشد

فصل 3 تهيهى غذا جهت مسافرت و آداب و اذكار آن

فصل 4 آداب خوردن و آشاميدن بر اساس روايات

بخش چهارم در بيان آداب پوشيدن كفش و نعلين و برگرفتن اسلحه و وسايل ايمنى هنگام سفر

فصل 1 آداب پوشيدن كفش و نعلين

فصل 2 هم راه داشتن شمشير و تعويذهاى مربوط به آن براى دفع خطر

فصل 3 هم راه داشتن تير و كمان و ذكر آن كس كه اين فن(تيراندازى) را بنا نهاد و نيز اين كه مقصود از حمل اين سلاح رضاى خداوند است

بخش پنجم تعويذهايى براى اسب سواران و مركبهايشان تا از خطرات محفوظ بمانند

فصل 1 تعويذى كه از مولاى ما، امام جواد صلوات الله عليه، نقل شده و براى پيشگيرى از ضربات شمشير و هر ترسى مفيد است

فصل 2 تعويذى تجربه شده جهت دور كردن خطرها كه خوب است انسان در سفر آن را به هم راه داشته باشد

فصل 3 تعويذى كه جهت سلامتى كامل در عمامه نهاده مىشود

فصل 4 تعويذى براى اسب سوار و اسب و چارپايان بنا بر آن چه به اين باب مربوط يافتيم

فصل 5 دعايى كه شخصى بر اسب مردهى خود خواند و آن حيوان زنده شد

بخش ششم در بيان كتابهايى كه هم راه داشتن آنها مسافر را بر عبادت يارى مىدهد و موجب كاميابى بيشتر مىگردد

فصل 1 برداشتن قرآن و ذكر چيزهايى كه براى دفع امور هراس انگيز روايت شده است

فصل 2 كتابى كه شايسته است مسافر در سفر يك روزه به همراه داشته باشد

فصل 3 مسافرتى كه يك شبانه روز و يا اندكى كم و بيش باشد و آن چه كه بايد براى عبادت و حفاظت و پشت گرمى به هم راه داشته باشد

فصل 4 اگر مسافرت به اندازهى يك هفته يا كمى زياده و كم باشد، چه كتابى مىتواند وى را در دفع حوادث ناگوار يارى كند؟

فصل 5 اگر سفرش نزديك به يك ماه باشد

فصل 6 اگر سفرش يك سال يا چند ماه باشد، چه كتابهايى براى عبادت زياد و شادمانى و دفع خطرات سودمند است؟

فصل 7 كتابهايى كه جهت افزودن شادى و دفع خطرها مفيد است

فصل 8 نماز مسافران و آن چه از ديد اهل معرفت بايد به آن همت گماشت

فصل 9 مطالبى كه مسافر براى شناخت قبله جهت خواندن نماز به آن نيازمند است

فصل 10 اگر در جايگاه بر آمدن خورشيد ترديد پيدا كرد يا هوا ابرى بود يا مانعى پديد آمد كه نتوانست سمت قبله را پيدا كند تا به آن طرف بايستد، چه بايد بكند؟

فصل 11 اخبارى كه در بارهى عمل كردن طبق قرعهى شرعى رسيده است

فصل 12 نقل احاديثى كه در چگونگى انجام قرعهى شرعى وارده شده است و ما آنها را در كتاب«فتح الأبواب» ذكر كردهايم

فصل قبلهنمايى كه آن را آزمودهايم

فصل 13 گفتار لقمان در بارهى آداب سفر كه از امام صادق

بخش هفتم در بيان آداب و ادعيهى بيرون آمدن از منزل به قصد مسافرت و آن چه در درگاه منزل و هنگام سوار شدن بر مركب انجام مىدهند

فصل 1 تعيين ساعتى از روز كه براى سفر خوب است

فصل 2 تحت الحنك بستن هنگام محقق شدن تصميم سفر براى سلامت از خطر

فصل 3 در بستن تحت الحنك با عمامهى سفيد، هر گاه در روز شنبه سفر كند

فصل 4 دعاهايى كه در ساعت حركت و هنگام رسيدن به آستانهى در، جهت گشوده شدن درهاى دوستى خوانده مىشود

فصل 5 آداب و دعاهاى برگزيدهى ما هنگام سوار شدن بر چارپايان

بخش هشتم دعاهاى هنگام پيمودن راه و آن چه در دستيابى به توفيقات با اهميت مؤثر است و نيز دعاهايى كه از حوادث نگرانكننده و از به تأخير افتادن سفر جلوگيرى مىكند

فصل 1 گفتار و تدبير نيك در بين راه

فصل 2 گذشتن از پلها و امور مربوط به آن

فصل 3 مواردى كه مسافر به آنها فال بد مىزند و احساس خطر مىكند و آن چه بدىها را دفع مىكند

بخش نهم مطالبى در آداب سفر با كشتى يا گذر مسافر در آن و بيان ملزوماتى كه در اين باب بر ما معلوم گشته است

فصل 1 آداب هنگام وارد شدن مسافر در كشتى

فصل 2 دعاهايى كه براى زمان نشستن در كشتى و نيز اثناى سفر با آن انشا كردهايم

فصل 3 آياتى از قرآن كه خواندنش موجب نجات در كشتى است و آنها را ذكر مىكنيم تا مؤمنان از آن پيروى كنند

فصل 4 ذكر وسيلهى نجات در اين مواقع كه صلوات بر محمد و خاندان او و لعن دشمنان ايشان است

فصل 5 دعايى كه شخصى هنگام سقوط در دريا خواند و خدا نجاتش داد

فصل 6 دعايى كه - مطابق آن چه در تاريخ آمده است - مسلمانان خواندند و از دريا گذشتند و بر دشمنان پيروز شدند

فصل 7 دعايى كه از مولايمان، امير المؤمنين

فصل 8 آن چه، بر اساس روايات، هنگام گم كردن راه مىگوييم

فصل 9 ذكر شواهدى در تصديق بيان پيامبر اكرم

فصل 10 آن چه در راه و هنگام ترس از دشمنان و دزدها خوانده مىشود(اين دعا از كتاب«أدعية السر» نقل شده است)

آياتى از قرآن كه انسان به وسيلهى آنها از دشمنان پنهان مىشود

فصل 11 دعايى كه هنگام گرفتار شدن به چنگ دزد خوانده مىشود تا از دست او رهايى حاصل شود

فصل 12 دعاى مولايمان، امير المؤمنين

فصل 13 مؤمن اگر با اخلاص باشد، خداوند هيبتى به او مىدهد كه همه از او بترسند

فصل 14 دعا براى ايمنى از زيانهاى باران و نيز خطر تشنگى و رهايى از آن

فصل 15 دعا براى وقتى كه آب براى مسافر ناياب شود

فصل 16 وقتى مسافر از شيطان يا جادوگرى بترسد

فصل 17 دعاى ديگر براى ايمنى از درندگان

فصل 18 نقل روايات ديگر جهت سالم ماندن از درندگان

فصل 19 ذكرى براى دفع خطر شير كه با آن مىتوان زيان هر كسى را دفع كرد

فصل 20 در بيان ترس از دزديده شدن اموال

فصل 21 دعا براى(رفع) چموشى حيوان

فصل 22 دعايى كه هنگام نمودار شدن ملعونه در چشم چارپا مىخوانند و به چشم و صورت حيوان دست مىكشند يا آن را مىنويسند و نوشته را با نيت خالص به پشت حيوان مىكشند

فصل 23 دعايى ارزشمند براى زمانى كه مسافر به شهر يا روستا يا يكى از منزلهاى بين راه مشرف مىشود

فصل 24 در بيان انتخاب مكانهايى كه براى استراحت مناسب است و ذكر برخى مطالب معقول و منقول كه بر ما معلوم گشته است

فصل 25 در انتخاب استراحتگاه كه شناخت خوبى آن، گاه به ديد ظاهر و گاه به الهام الهى است

بخش دهم دعاهايى كه از ائمه

فصل 1 دعايى كه هر گاه مسافر در يكى از منزلها فرود آمد، مىخواند

فصل 2 آن چه باعث پشت گرمى بيشتر با حصول شادمانى و دفع حوادث ناگوار مىگردد

دعاهايى كه براى محفوظ ماندن از چيزهاى وحشت زا خدا به ما آموخته است

فصل 3 دعا براى از بين بردن بعضى از موانع و مشكلات

فصل 4 ذكرهايى كه اگر مسافر وقت خوابيدن در منزلها بگويد، خدا او را حفظ مىكند

فصل 5 دعاهايى كه شخص جهت از بين رفتن دلهره و ايمنى از زيان ديدن، به هنگام خواب مىخواند

فصل 6 گفتارى كه مسافر هنگام خوابيدن جهت رسيدن به عنايت كامل حق مىخواند و باعث فزونى خوش بختى و تن درستى مىگردد

فصل 7 دعاى پيامبر اكرم

فصل 8 وظيفهى مسافر پس از بيدار شدن از خواب

فصل 9 آن چه مسافر هنگام كوچ از نخستين منزل مىگويد و انجام مىدهد

فصل 10 دعايى كه در وداع نخستين منزل خود انشا كردهايم

فصل 11 دعاى وداع با جايگاه نماز و عبادت در منزل نخست

فصل 12 دعاى هنگام سوار شدن و حركت از منزل دوم(به جاى آن چه در اوايل كتاب آورديم)

فصل 13 دعاهاى مربوط به منزل سوم

فصل 14 دعاهاى مربوط به منزل چهارم

فصل 15 دعاهاى مربوط به منزل پنجم

بخش يازدهم آن چه ما خود تجربه كردهايم و به صحت نزديك است

فصل 1 دستورى براى رفع تب كه آن را آزموديم و مطابق واقع يافتيم

فصل 2 تعويذى كه براى شفاى ساير بيمارىها آن را آزموديم و به قدرت خداوند متعال - كه در پيشگاهش هيچ اميدوارى مأيوس نمىگردد - آن بيمارىها برطرف شد

فصل 3 ذكرى كه براى از بين رفتن بيمارىها آن را آزموديم و به نهايت مقصود خود رسيديم

فصل 4 درمان با عسل و آب

فصل 5 ذكر ديگرى كه آزموده شد و به سبب آن به خواستهى خود رسيديم

آداب سفر در فرهنگ نیایش (ترجمه الأمان) - سید بن طاووس - الصفحة ١٦ - استادان و صاحبان اجازهى روايتى

٣- تاج الدّين حسن بن علىّ دربى.

٤- شيخ حسين بن احمد سوراوى. سيّد در فلاح السّائل گويد: «او در جمادى الآخر ٦٠٩ به من اجازه‌ى نقل حديث داد.» ٥- حسين بن عبد الكريم غروى.

٦- كمال الدّين حيدر بن محمّد بن زيد بن محمّد بن عبد اللَّه حسينى، روز شنبه ١٦ جمادى الآخر ٦٢٠ نزد او حديث خواند و اجازه گرفت.

٧- سديد الدّين سالم بن محفوظ بن عزيزة بن وشّاح سوراوى حلّى، مؤلّف، تبصره و بخشى از منهاج اين استاد را نزد او خواند.

٨- ابو الحسن علىّ بن يحيى بن علىّ حنّاط، (منسوب است به حنطة (گندم) بر اساس برخى نسخه‌ها) يا خيّاط (بر اساس نسخه‌ى ديگر) يا حافظ (بر اساس نسخه‌اى ديگر). مؤلّف خود گويد كه در سال ٦٠٩ از او اجازه دريافت كرد.

٩- شمس الدّين فخار بن معدّ بن فخار بن احمد بن محمّد بن محمّد موسوى [حائرى (- ٦٣٠)].

١٠- نجيب الدّين محمّد سوراوى (نام بر اساس برخى اجازه‌هاست و بنا بر رياض: شيخ يحيى بن محمّد بن يحيى سوراوى‌[١]).

١١- ابو حامد محيى الدّين محمّد بن عبد اللَّه بن علىّ بن زهره حسينى حلبى.

١٢- محبّ الدّين محمّد بن محمود بن حسن بن هبة اللَّه معروف به ابن النّجّار بغدادى (٥٧٨- ٦٤٣) صاحب كتاب «ذيل تاريخ بغداد».

١٣- صفىّ الدّين محمّد بن معدّ بن علىّ بن رافع بن معدّ بن علىّ موسوى.

١٤- شيخ نجيب الدّين محمّد بن جعفر بن هبة اللَّه بن نما.

١٥- پدرش، سيّد موسى بن جعفر بن محمّد طاوس.

[١] رياض العلماء ٥: ٣٧٥- ٣٧٦.