آداب سفر در فرهنگ نیایش (ترجمه الأمان) - سید بن طاووس - الصفحة ١٥٦ - فصل ٣ هم راه داشتن تير و كمان و ذكر آن كس كه اين فن(تيراندازى) را بنا نهاد و نيز اين كه مقصود از حمل اين سلاح رضاى خداوند است
راست در يك بار تير اندازى با يك كمان را اختراع كرد. كى خسرو پاداشهايى براى بسطام مقرّر داشت و اين نحوهى تير اندازى را به سپاهيان آموزش داد و بدين وسيله حاكمان بيگانه را از شهرها بيرون راند.
محمّد بن صالح، هم پيمان جعفر بن سليمان، در كتاب «نسب الخيل» در حديثى از ابن عبّاس چنين آورده است: چون حضرت اسماعيل ٧ به جوانى رسيد، خداوند كمان را به او عطا فرمود كه بدان تير مىانداخت و هر چه را نشانه مىگرفت، تير بر آن اصابت مىكرد.[١] نيز حميرى در جزء اوّل كتاب «الدّلائل» از پيامبر اكرم ٦ نقل كرده است كه نخستين شخصى كه تير و كمان برگرفت، پادشاهى به نام منوچهر بود.
شايسته است اسلحه را به همان هدف و منظورى كه سليمان بن داود ٨ به كار مىبرد- يعنى دفع دشمن، آن گونه كه مايهى خشنودى خداوند باشد- به كار گرفت و اگر تير انداز اين كار را به يارى خدا و خالص براى او و در راه او انجام دهد، همان راه راست پيامبر اكرم ٦ را در جنگ بدر پيش گرفته است كه در آن واقعه پيامبر خدا ٦ توانست با مشتى سنگريزه به نيروى خداوند سبب ساز، گردن كشان را به خاك ذلّت افكنده تار و مار كند. خداوند بزرگ در قرآن مىفرمايد:
وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى.[٢] (آن گاه كه تير انداختى، تو نينداختى؛ بلكه خدا انداخت.) علىّ بن ابراهيم بن هاشم در كتاب «المبعث و غزوات النّبي ٦»- كه در سال چهار صد نگاشته شده و از جمله كتابهايى است كه وقف كتاب خانهى خود كردهايم- چنين نقل كرده است: سپس پيامبر اكرم ٦ مشتى از سنگ ريزهها را برداشت و در چهرهى قريش پاشيد و فرمود: «زشت باد اين
[١] نسب الخيل: ٤.
[٢] انفال( ٨): ١٨.