شخصيت‌هاى برجسته عصر خود در اصفهان و داراى نفوذ بوده- انجام گرفته است. آغاز كتاب او و نيز عنوانى كه ناشران بر آن نهاده‌اند گروهى را به گمان انداخته است كه كتاب تأليف اوست. به همين علت مطلب بر بسيارى مشتبه شده؛ همانگونه كه نام كتاب و نام مؤلف آن بر محدث نورى مشتبه شده است.[١]

اكنون اهم رواياتى را كه محدث نورى به استناد آنها مدعى تحريف شده است به اختصار از نظر مى‌گذرانيم. اينگونه روايات دو دسته‌اند: بعضى به‌طور عام، بر تحريف و بعضى به‌طور خاص، بر مواضع تحريف دلالت مى‌كنند.

هفت دسته روايات مورد استناد محدث نورى‌

رواياتى كه محدث نورى درباره تحريف آورده، بيش از هزار و صد (١١٢٢) حديث است. اعم‌از رواياتى كه از نگاه او به صورت عام دلالت بر تحريف دارد كه شامل ٦١ روايت است و رواياتى كه به دلالت خاص و به صورت صريح بر تحريف دلالت دارد كه شامل ١٠٦١ روايت است؛ امّا عمده اين روايت‌ها را از منابعى نقل كرده كه اعتبار چندانى ندارند؛ يعنى كتاب‌ها و نگاشته‌هايى كه در بحث پيشين از آن ياد كرديم كه جملگى يا مجهولند يا بريده و يا جعلى و بى‌اساس. اگر روايت‌هايى را كه او از اين كتاب‌هاى بى‌اساس نقل كرده- كه بيش از هشتصد (٨١٥) روايت است- از آنها كسر كنيم نزديك به سيصد (٣٠٧) حديث باقى مى‌ماند. بسيارى از اينها به اختلاف قرائت باز مى‌گردد؛ به‌ويژه رواياتى كه از مجمع البيان طبرسى نقل كرده و ١٠٧ مورد است. اينك نمونه‌هايى از اين روايات:

١. روايت كرده است كه: على عليه السّلام واژه‌ «فَوَسَطْنَ»[٢] با تشديد سين قرائت كرده است. ٢. كسائى واژه‌ «يَرَهُ»[٣] را به ضم ياء قرائت كرده و در روايت على عليه السّلام نيز چنين بوده است. ٣. پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و نيز عروة بن زبير عبارت‌ «ما وَدَّعَكَ»[٤] را به تخفيف دال (بدون تشديد) قرائت كرده است. ٤. اهل مدينه و ابن عامر، در سوره شمس چنين‌

[١] . در كتاب مستدرك الوسائل( ج ١، ص ٢٧٩، شماره ١١) نيز اين اشتباه رخ داده است.

[٢] . عاديات ١٠٠: ٥.

[٣] . زلزال ٩٩: ٧ و ٨.

[٤] . ضحى ٩٣: ٣.