تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٣ - ٢٤ چهار حرف در قرآن به خطا آمده است

نحويان اين اشكال را به انحاى مختلف توجيه نموده‌اند. مثلا گفته‌اند: إنّ در اين جا به‌معناى نعم است. به اينان اشكال شده كه در اين صورت، نمى‌بايست لام بر سر خبر بيايد. در پاسخ گفته‌اند: هرگاه در جمله‌اى مبتدا محذوف باشد دخول لام بر خبر جايز است. به اينان اعتراض شده كه اگر مبتدا محذوف است چگونه مى‌توان بين حذف و تأكيد جمع كرد؟ امّا از نظر ما اين‌گونه توجيهات تكلّف غير قابل‌قبول است. آن‌چه پذيرفتنى است قرائت حفص است كه مبناى قرائت جمهور مسلمانان مى‌باشد؛ اما قرائت ابو عمرو با ياء (هذين) با اصل منطبق است؛ هرچند قرائت شاذّ است و مورد قبول نيست.

٢. در سوره مائده آيه ٦٩؛ آيه شريفه‌ «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ وَ النَّصارى‌ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ»[١] اغلب و الصابئون را به رفع خوانده‌اند چون عطف است بر محل اسم إنّ. فرّاء مى‌گويد: «هر گاه اسم همچون ضمير و موصول به‌گونه‌اى باشد كه اعراب در آن ظاهر نگردد، جايز است بر محل آن عطف شود؛ نظير اين شعر ضابى بن حارث برجمى:

بشر بن حازم نيز گفته است:

رفع در آيه، به دليل مناسبت واو در هادوا (نظير عطف بر توهّم) ترجيح داده شده است. سيبويه نقل كرده كه اعراب مى‌گويند: «إنّهم اجمعون ذاهبون» و «إنّك و زيد قائمان» و آن را نظير اين شعر دانسته است:

[١] .« كسانى كه ايمان آورده‌اند و كسانى كه يهودى و صابئى و مسيحى‌اند، هركس به خدا و روز بازپسين ايمان آورد و كار نيكو كند، پس نه بيمى بر ايشان است و نه اندوهگين خواهند شد».

[٢] . هركس كه كاروان او در شهر، شب را به صبح رساند من و قيّار( نام اسب او است) در آن شهر غريبانه به سر مى‌بريم. توضيح اينكه قيّار كه بر اسم« انّ» عطف شده به شكل مرفوع آمده است.« مترجم»

[٣] . و الّا بدانيد ما و شما از سركشانيم؛ مادام كه در جدال و جدايى باقى باشيم.« انتم» ضمير رفع است كه بر اسم« إنّ» عطف شده است.« مترجم»

[٤] . بر من آشكار شده كه گذشته را درك نخواهم كرد و بر آنچه آينده است پيشى نخواهم توانست گرفت. سابق( ادامه پاورقى در صفحه بعد)( ادامه پاورقى از صفحه قبل)

بر« مدرك» عطف شده است و به توهم آنكه بر سر آن حرف جرّ آمده، به شكل مجرور ذكر شده است.

( مترجم).