تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٠ - ٢٤ چهار حرف در قرآن به خطا آمده است

مى‌آيد تهمتى است سراسر دروغ».[١]

اين، سخن محققى است كه در ادب و تفسير يگانه است؛ اما كسى مانند ابن حجر را- با آن‌كه از پيشوايان نقد و تمحيص است- صحت سند كه در اصطلاح قوم آمده است فريفته ساخته و او نقل را بر عقل ترجيح داده و با دور انداختن امر قطعى جانب گمان را برگزيده است.

او در رد كلام زمخشرى مى‌گويد: «اين انكار كسى است كه از علم رجال آگاهى ندارد؛ زيرا كذب شمردن دليل نقلى با وجود صحت سند، روش انديشوران نيست؛ در نهايت بايد تا جايى كه ممكن است آن را تأويل كرد».[٢]

نسبت خواب‌آلودگى و غفلت به نويسنده مصحف را چگونه مى‌توان توجيه نمود و چگونه مى‌توان احتمال داد كه او مى‌خواست بنويسد يتبيّن، ولى از روى غفلت به جاى آن نگاشت ييأس؟ از اين گذشته، چگونه مى‌توان قرائت جمهور مسلمين را كه نسل به نسل پس از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله به آنان رسيده است تخطئه نمود؟

اين كار، پندارى واهى و نسبتى نارواست.

٢٤. چهار حرف در قرآن به خطا آمده است‌

آن‌كس كه از ادبيات عرب طرفى نبسته، گمان كرده است كه در قرآن مواردى به خطا آمده و بر حسب آگاهى ناقص خود مدعى شده است كه صواب برخلاف آن است.

ادعاى عروة بن زبير كه نسبت به سه آيه ذيل مطرح ساخته:

١. درباره آيه: «إِنْ هذانِ لَساحِرانِ»[٣] ادعا كرده است كه رفع اسم «انّ» خطاست.

٢. «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئُونَ»[٤] گفته است مرفوع خواندن معطوف بر اسم «إنّ» خطاست.

٣. «وَ الْمُقِيمِينَ الصَّلاةَ»[٥] چون عطف است بر «لكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَ الْمُؤْمِنُونَ ...» مدعى شده است كه نصب المقيمين اشتباه است. مى‌گويد: «از عايشه‌

[١] . الكشاف، ج ٢، ص ٥٣٠ و ٥٣١.

[٢] . فتح البارى، ج ٨، ص ٢٨٢.

[٣] . در آيه ٦٣ سوره طه چنين است:« إِنْ هذانِ لَساحِرانِ».

[٤] . مائده ٥: ٦٩.

[٥] . نساء ٤: ١٦٢.