تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٢٩ - كتابهاى غيرمعتبر مورد استناد محدث نورى
هيچكس را كه خود شنيده باشد يا از مصنّف اجازه نقل داشته باشد نيافتم.
بنابراين، سندهاى آن را حذف كردم و مابقى را همانطور كه بود نگاشتم تا بر نسّاخان و خوانندگان آسان نمايد. اگر از اين پس كسى را بيابم كه از طريق سماع يا اجازه از مصنف اخذ نموده باشد، اسانيد را چنانچه مصنف نگاشته است ذكر خواهم كرد. با اين حال از اين تفسير بريده تنها نيمه آن- تا آخر سوره كهف- باقى مانده است».[١]
٢. تفسير فرات بن ابراهيم بن فرات كوفى (م حدود ٣٠٠) كه تنها بر روايات رسيده از ائمه عليهم السّلام بسنده نموده است و فراوان از حسين بن سعيد كوفى اهوازى ساكن و متوفاى قم كه از اصحاب امام رضا، امام جواد و امام هادى عليهم السّلام روايت كرده است.
همچنين از جعفر بن محمد فزارى و عبيد بن كثير عامرى و از استادان ديگر خود (چنانكه بيش از صد استاد داشته است كه همگى از راويان احاديث ما بودهاند) روايت كرده است؛ اما نام يا ترجمهاى از احوال بيشتر اين افراد در كتب رجاليه ما نيامده است؛ چنانكه از خود فرات نيز- خوب يا بد- ذكرى به ميان نيامده است.
محقق تهرانى مىگويد: «جاى بسى تأسف است كه بعضى به عمد بيشتر اين اسانيد را حذف و به مقدارى ناچيز مثلا: «فرات از حسين بن سعيد معنعنا[٢] از فلان» بسنده كرده است. همچنين در غالب اسناد با ذكر «معنعنا» خواسته است بگويد كه اين روايت مسند و معنعن بوده امّا او براى رعايت اختصار اسناد آن را حذف كرده است».[٣]
٣. تفسير محمد بن عباس ماهيار معروف به ابن حجام (م حدود ٣٣٠). او شخص ثقه و درستكردار بوده و كتابى به نام «ما نزل من القرآن في أهل البيت عليهم السلام» تأليف كرده است. نجاشى مىگويد: «گروهى از اصحاب ما مىگويند: تا كنون درباره اين موضوع، چنين كتابى نگاشته نشده است. گفتهاند: اين كتاب، هزار ورق بوده است»[٤] و طريق شيخ به آن صحيح است. اما هيچيك از محققان متأخر
[١] . ر. ك: الذريعه، ج ٤، ص ٢٩٥.
[٢] . عبارت« معنعن» اصطلاحى است بهمعناى: فلانى از فلانى از فلانى ... روايت كرد.
[٣] . الذريعه، ج ٤، ص ٢٩٨.
[٤] . معجم رجال الحديث، ج ١٦، ص ١٩٨.