تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨١ - ٢٤ چهار حرف در قرآن به خطا آمده است
سبب آن را جويا شدم. پاسخ گفت: اى پسر خواهر، اين حاصل اشتباه نويسندگان در نگارش است». جلال الدين سيوطى مىگويد: «اسناد اين روايت طبق شرايط شيخين (بخارى و مسلم) صحيح است».[١]
٤. به تابعى بزرگ، سعيد بن جبير نسبت دادهاند كه گفته است: «چهار حرف در قرآن اشتباه است»؛ سه مورد آن را چنانكه برشمرديم ياد كرد و مورد چهارم را آيه «فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ»[٢] دانسته است؛ زيرا فعل مضارع با جزم آمده است در حالى كه عطف است بر فعلى كه به خاطر تقدير «ان» ناصبه پس از فاء عطف منصوب مىباشد.[٣] از ابو خالد نيز روايت شده كه گفت: «به ابان بن عثمان، شخصيت علمى بزرگ، گفتم: چگونه ممكن است «و المقيمين الصّلاة» به نصب باشد؛ حال آنكه ما قبل و ما بعد آن به رفع است؟
گفت: اين كار نويسنده است. عبارتهاى پيش از آن را نگاشت؛ سپس از املا كننده پرسيد: حال چه بنويسيم؟ در پاسخ او گفت: «اكتب: المقيمين الصلاة» او هم بر طبق آن چه بدو گفته شد نگاشت».[٤]
و از ابو عمرو بن علاء روايت شده كه مىگفت: «من شرم دارم «إِنْ هذانِ لَساحِرانِ» را چنين قرائت كنم».[٥]
به زودى- بر طبق لغت فصيح و پيراسته از هر ضعف- توجيه صحيح آيات را متعرض خواهيم شد؛ دادن چنين نسبتى به كسانى چون سعيد و أبان- كه خود از بزرگان نامآورند- بسيار شگفت بهنظر مىآيد؛ زيرا چگونه ممكن است جهت صحيح اين آيات بر چنين افرادى پوشيده مانده باشد تا بدانجا كه قرائت مشهور را غلط بدانند؟
البته اين نسبت از كسى چون عروه كه از مواضع و ظرافتهاى لغت ناآگاه بوده است بعيد نمىنمايد؛ اما ابو عمرو بن علاء- كه اعلم زمان خود نسبت به قرآن و عربيت و ادبيات آن بود-[٦] از قرائت «هذان» با الف بدين جهت شرم داشته است كه
[١] . الاتقان، ج ٢، ص ٢٦٩.
[٢] . منافقين ٦٣: ١٠.
[٣] . سجستانى، المصاحف، ص ٣٣- ٣٤.
[٤] . همان.
[٥] . تفسير رازى، ج ٢٢، ص ٧٤.
[٦] . ر. ك: تهذيب التهذيب، ج ١٢، ص ١٨٠- ١٧٨.