٢. كلينى از سفيان بن سمط روايت كرده كه گفت: از امام صادق عليه السّلام درباره تنزيل قرآن پرسيدم؟ فرمود: «قرآن را همانگونه كه به شما تعليم داده شده بخوانيد».[١]

٣. يكى از اصحاب امام موسى بن جعفر عليه السّلام قرائت آياتى از قرآن را كه موافق با قرائت معروف نيست، از ايشان پرسيد و گفت: جانم فدايتان آياتى از قرآن را مى‌شنويم كه مطابق با آنچه نزد ماست نمى‌باشد و- همانگونه كه از شما رسيده است- نمى‌توانيم آنها را به نيكى قرائت كنيم؛ آيا ما گناهكاريم؟ امام عليه السّلام فرمود:

«خير؛ قرآن را همانگونه كه به شما ياد داده‌اند بخوانيد؛ به زودى خواهد آمد كسى كه شما را بياموزد».[٢]

٤. همو از سالم بن سلمه روايت كرده است كه: «مردى نزد امام صادق عليه السّلام قرآن خواند و من قرائت او را مانند قرائت مردم نيافتم. امام عليه السّلام- به او- فرمود: از اين قرائت دست نگهدار و قرآن را همانگونه كه مردم مى‌خوانند تلاوت كن [و بايد همه مردم چنين بخوانند] تا زمانى كه قائم قيام كند؛ چون زمانى كه او قيام كند كتاب خداى- عز و جل- را بر حدّ آن قرائت خواهد نمود و مصحفى را كه على عليه السّلام نگاشته است، عرضه خواهد كرد».[٣]

احاديثى از اين دست، كم نيست؛ كه عمدتا بر اختلافى اندك بين مصحف حضرت على عليه السّلام و مصحف فعلى دلالت مى‌كنند؛ اما اينكه اين اختلاف در نص قرآن يا نظم آن و يا امر ديگرى است، مطلبى است كه در اين احاديث به آن تصريح نشده است؛ جز حديث نخست كه از آن ياد كرديم. اين حديث به نحوه اختلاف و اينكه اختلاف تنها در نظم و ترتيب است نه چيز ديگر، صراحت دارد. اين حديث بهترين گواه بر تبيين وجه اختلاف است كه در ساير روايات بدان اشاره شده است.

اين روايت در اصطلاح اصوليان، از باب حكومت است كه مواضع ابهام را در سخنان ديگر گوينده حكيم روشن مى‌سازد. از اين گذشته، اختلاف در نظم كلام، به تنهايى، براى ايجاد دشوارى در تلاوت و فهم معناى موردنظر گوينده كفايت‌

[١] . الكافى، ج ٢، ص ٦٣١، شماره ١٥.

[٢] . همان، ص ٦١٩، شماره ٢.

[٣] . همان، ص ٦٣٣، شماره ٢٣.