همچنين اگر تحريف در لهجه موجب تغيير در معناى كلمه گردد از نظر ما جايز نيست؛ مخصوصا اگر از روى عمد و براى نيل به مقصد پليدى انجام پذيرد، همانگونه كه يهود به هنگام تلفظ «راعنا» بر حسب آنچه كه حسين بن على مغربى ياد كرده است،[١] عين را به طرف بالا حركت مى‌داد تا معناى آن به «شرّيرنا؛ تو شرير ما هستى» تغيير يابد، و قرآن در سوره بقره (آيه ١٠٢) از آن ياد كرده است؛ همچنين در سوره نساء چنين آمده است: «مِنَ الَّذِينَ هادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ وَ يَقُولُونَ سَمِعْنا وَ عَصَيْنا وَ اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَ راعِنا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِي الدِّينِ؛[٢] برخى از آنان‌كه يهودى‌اند، كلمات را از جاهاى خود برمى‌گردانند، و با پيچاندن زبان خود و به قصد طعنه زدن در دين [اسلام، با درآميختن عربى به عربى‌] مى‌گويند: شنيديم و نافرمانى كرديم، و بشنو [كه كاش‌] ناشنوا گردى و [نيز از روى استهزاء مى‌گويند:] «راعنا» [كه در عربى يعنى: به ما التفات كن ولى در عبرى يعنى خبيث ما] با پيچيدن زبان و از روى طعنه بر دين».

بلاغى در تفسير ليّا مى‌گويد: «واژه را به‌گونه‌اى تحريف‌آميز و به خطا ادا مى‌كنند».

٥. تحريف به تبديل كلمه؛ به اين معنا كه كلمه‌اى مترادف يا غيرمترادف جاى كلمه‌اى ديگر بنشيند. كارى كه ابن مسعود آنرا مجاز مى‌شمرد؛ زيرا در نظر او اگر معنا كه مقصود واقعى متكلم است محفوظ بماند، جابجا شدن لفظ ممنوع نخواهد بود.

او مدعى بود كه اگر به جاى عليم، حكيم گفته شود يا در جاى آيه عذاب، آيه رحمت گذاشته شود خطا نخواهد بود. مى‌گويد: «من قرائت قاريان مختلف را شنيدم و آنها را نزديك به هم يافتم؛ پس شما قرآن را همانگونه كه فراگرفتيد تلاوت كنيد؛ نظير هلمّ و تعال كه مى‌توانند در جاى يكديگر به كار روند».

ما سابقا بيان كرديم كه چنين كارى در متن وحى جايز نيست؛ زيرا اعجاز قرآن- همانگونه كه بر معناى آن استوار است- بر لفظ قرآن نيز مبتنى است.[٣]

[١] . ر. ك: بلاغى، آلاء الرحمان، ج ١، ص ١١٤- ١١٣.

[٢] . نساء ٤: ٤٦.

[٣] . ر. ك: التمهيد، ج ١، ص ٣٢٤- ٣١٦.