دلشان [مؤثر] افتد بگوى». روايت كرده است كه امام موسى بن جعفر عليه السّلام پس از تلاوت اين آيه، تا «فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ» افزوده است: «فقد سبقت عليهم كلمة الشقاء و سبق لهم العذاب» و سپس بقيه آيه را خوانده است.[١]

محدّث نورى مى‌گويد: «ظاهر سياق روايت اين است كه عبارت افزوده شده، جزو قرآن بوده است نه تفسير آن». او اين جمله را در رد نظر علامه مجلسى- كه در صورت درستى روايت احتمال داده كه مقصود امام تفسير آيه بوده است؛ يعنى خداوند به علت پيشى گرفتن كلمه شقاوت و تقدير عذاب، به روى‌گردانى از ايشان فرمان داده آورده است.[٢] بايد گفت: سياق روايت موافق ديدگاه مجلسى است كه به جايگاه‌هاى بايسته كلام ائمه آگاه است نه كسى چون محدث نورى كه سستى آراء و استدلال‌هايش آشكار است.

٣. از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه در آيه شريفه: «ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً؛[٣] سپس از حكمى كه كرده‌اى در دل‌هايشان احساس ناراحتى [و ترديد] نكنند، و كاملا سر تسليم فرود آورند» چنين قرائت كرده است:

«مما قضيت من أمر الولاية و يسلّموا اللّه الطاعة تسليما»[٤] و ظاهرا مقصود از اين جمله، تفسير و تبيين مواضع تقدير در كلام، بر طبق اراده متكلم است و ما در نيافتيم چگونه اين حديث مى‌تواند مستمسك مدعيان تحريف باشد؟

٤. آيه شريفه: «وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ ما فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَشَدَّ تَثْبِيتاً؛[٥] و اگر بر آنان مقرر مى‌كرديم كه تن به كشتن دهيد، يا از خانه‌هاى خود به درآييد، جز اندكى از ايشان آنرا به كار نمى‌بستند، و اگر آنان آنچه را بدان پند داده مى‌شوند به كار مى‌بستند، قطعا بر ايشان بهتر و در ثبات قدم ايشان مؤثر بود» در حق اهل كتاب كه به دشمنى با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برخاسته و به رهبرى ايشان تن درنمى‌دادند نازل شده است؛ ولى روايت شده كه امام صادق عليه السّلام آن را بر هركسى كه مخالف حكم اسلام باشد و با امر امام و

[١] . الكافى، ج ٨، ص ١٨٤، شماره ٢١١.

[٢] . فصل الخطاب، ص ٢٧٥.

[٣] . نساء ٤: ٦٥.

[٤] . الكافى، ج ٨، ص ١٨٤، شماره ٢١٠.

[٥] . نساء ٤: ٦٦.