برات از او است، و يا بده شب موسى كه متمم سى شب بود لقوله تعالى‌ وَ واعَدْنا مُوسى‌ ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ و أشهر مراد عشر ذى الحجة است، از انس بن مالك مرويست كه حق سبحانه سوگند باين ده روزه خورده بجهت آنكه هيچ ايامى را دوستتر از دهه ذى الحجه ندارد و هر روزه از آن در ثواب برابر روزه يك ساله است و قيام هر شب از آن مانند قيام شب قدر، مرويست كه حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را اعلام كردند كه فلان جوان در اين ايام بروزه ميباشد آن حضرت وى را طلبيد و فرمود كه از فضل اين ايام بتو چه رسيد گفت يا رسول اللَّه چيزى نشنيده‌ام جز آنكه ايام حج است و حاجيان بافعال حج و عبادات و طاعات مشغولند من نيز ميخواهم در طاعت با ايشان موافقت نمايم باميد آنكه در آخرت با ايشان باشم فرمود كه اى جوان بشارت باد ترا كه هر كه در اين دهه روزه نگاه دارد چنان باشد كه هر روز صد بنده آزاد كرده باشد و صد شتر قربان كرده و صد اسب در راه خدا بغازيان داده و چون در روز ترويه روزه دارد چنان باشد كه دو هزار بنده آزاد كرده باشد و دو هزار شتر قربان كرده و دو هزار اسب بغازيان داده كه در راه خدا جهاد كنند و دو ساله روزه براى او مينويسند يك سال پيش از آن و يك سال ديگر بعد از آن و هر گناه كه در اين دهه كرده خدا عفو فرمايد، و هر كه در اين دهه صدقه دهد چنان باشد كه آن را بپيغمبران تصدق نموده، و هر كه در اين دهه بعيادت بيمارى رود چنان باشد كه پيغمبر را عيادت كرده و هر كه در اين دهه تشييع جنازه نمايد چنان باشد كه در عقب جنازه شهيد رفته و هر كه مؤمنى را در اين دهه ضيافت كند چنان باشد كه رسول خداى را ضيافت كرده، در خبر است كه روزى اول ذى الحجة مولد ابراهيم عليه السّلام بوده و در اين روز بخليل تسميه يافته، و در همين روز توبه آدم عليه السّلام قبول گشته و در اين روز پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فاطمه زهرا را بحضرت امير المؤمنين عليهما السّلام تزويج نموده، و بروايت ديگر ششم اين ماه بود كه رسول سوره توبه را بابو بكر داد تا بر مشركان قريش خواند و بعد از رفتن او جبرئيل عليه السّلام نازل شد و گفت حكم الهى چنان است كه‌

لا يؤديها عنك إلا انت أو رجل منك‌

اين سوره را نرساند بمشركان مگر تو يا مردى كه از تو باشد روز سيم حضرت امير المؤمنين عليه السّلام را بفرستاد و سوره را از ابو بكر بگرفت و وى را در رفتن و باز گشتن مخير ساخت، و در روز عرفه سوره را بر ايشان خواند و در اين روز بود كه ابراهيم عليه السّلام بنياد خانه كعبه معظمه نهاد وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ و در اين روز بود كه ندا كرد و مردمان را بحج خواند كه‌ وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِ‌ و هم در اينروز بود كه باو ندا آمد كه فرزند خود را قربان كند، و هم در اينروز بود كه فدا براى اسمعيل سلام اللَّه عليه نازل شد، و در اين ايام بود كه وعده موسى تمام شد كه‌ وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ و بجهت توقير و تعظيم اين لياليست كه حقتعالى از جمله مقسم بها او را بعنوان تنكير اختصاص فرمود تا مثل اخوات وى نباشد بلكه از آنها