تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٣٠ - سوره الفجر(٨٩) آيات ١ تا ٩
ابن فرقد از أبو عبد اللَّه عليه السّلام روايت كرده كه هر كه سورة الفجر بخواند در فرايض و نوافل در روز قيامت حشرش با حسين بن على عليهما السّلام باشد و اين سوره حسين بن على عليهما السّلام است و در درجه او در بهشت باشد.
بدانكه چون حضرت حق سبحانه و تعالى ختم سوره مذكوره نمود به اينكه مرجع خلق باو است و حساب ايشان بر او است افتتاح اين سوره نمود بتأكيد اين معنى كه آن اقسام اوست بر لَبِالْمِرْصادِ و فرمود كه:
(١)-
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الْفَجْرِ سوگند باول صبح كه مانند عمود از افق ظاهر مىشود و راست ميايستد و اين پيش از صبح دوم است باندك زمانى و آن وقت مناجات و دعاى دوستانست يا سفيده صبح دوم كه هنگام نماز و اجتماع بندگانست براى آن يا بنماز صبح كه مشهود له فرشتگانست و از ابن عباس مرويست كه مراد همه روز است و بقول ديگر مراد اول محرم است كه سال از آن منفجر مىشود و يا اول ذى الحجة كه ابتداى ليالى عشر است يا بامداد صبح جمعه كه حج مسكينان است، يا صباح روز عرفه كه وظايف دعا و نياز حاجيان در آن است يا سفيده دوم روز عيد يا اول روز قيامت يا انفجار خلقان از قبور، و در تبيان گويد كه فجر اشارت است بانفجار آب از اصابع مبارك حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و آن در وقتى بود كه آن حضرت در طائف بود و لشكر اسلام كه دوازده هزار مرد بودند از غايت تشنگي بوى استغاثه نمودند و گفتند يا رسول اللَّه تن و جان ما فداى خدا و رسول باد ليكن اگر ما هلاك شويم كافران خرم شوند حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم قدحى طلبيد و انگشت مبارك خود را در آن نهاد جبار عالم چهار چشمه آب از انگشتان ماه شكاف او روان ساخت و مانند جوشيدن آب از چشمه از آن بر ميجوشيد و همه لشكر سيراب شدند و خيكها و ساير ظروف پر ساختند، و يا مراد انفجار ماء است از منابع عيون، و يا انفجار ناقه صالح از كوه يا انفجار آب حجر موسى كه فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً و يا انفجار مطر از سحاب، و يا انفجار معرفت از سر دل عاشق عارف، و يا صبح عرفان كه آن روشنتر از آفتاب است چه نور آفتاب بحجاب ممنوع مىشود و نور معرفت بهيچ ممنوع نگردد، يا انفجار اشك از ديده عصات، و گويند كه در كلام مضاف محذوف است و تقدير اينكه و خالق الفجر و بر اينقياس است قوله:
(٢)- وَ لَيالٍ عَشْرٍ و سوگند بده شب يعنى دهه ذى الحجة كه عرفه در آنست، يا دهه محرم كه روز عاشورا در آن است، يا دهه آخر رمضان كه شب قدر در آنست، يا دهه ميان شعبان كه شب