در جاى ديگر، وظيفه همه رسولان را منحصر در بشارت و انذار دانسته است.[١] بنا بر نظر گروهى از مفسّران، آيه ٥٦ سوره مباركه فرقان كه مى‌فرمايد: (وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا مُبَشِّراً وَ نَذِيراً)[٢] نيز براى تسليت و دلدارى پيامبر خدا (ص) وارد شده است؛[٣] زيرا ناظر به آيه قبل از آن است كه از كافرانى كه در كفرورزى و عبادت غير خدا، پشتيبان و كمك‌كار يك‌ديگر هستند، خبر داده است.[٤]

تا اين‌جا جنبه اثباتىِ شعاع مأموريت رسالت، بيان شد؛ اما در آيات ديگر، با نفى وظايفى فراتر از وظيفه «ابلاغ» مانند: «وكالت»، «حفاظت» و «هدايت»، جنبه سلبىِ حدّ و مرز اين مأموريت خطير نيز مشخص شده است. در آيات فراوانى بر نفى وكالت پيامبر (ص) از طرف مردم، تصريح شده است.[٥] مثلًا در آيه زير، وكالت ايشان نسبت به هدايت و ضلالت افراد، منتفى دانسته شده است:

(إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ فَمَنِ اهْتَدى‌ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ.[٦]

ما اين كتاب را براى مردم به حق بر تو نازل كرديم. پس هر كس هدايت را پذيرد، به نفع خود اوست و هر كس گم‌راهى را برگزيند، تنها به زيان خود گمراه مى‌گردد و تو مأمور اجبار آنها به هدايت نيستى).

منظور از «وكيل» در اين موارد، كسى است كه مسئول هدايت عملى و ضامن ديگران بوده، و امر آنان به او واگذار شده تا مسئول تدبير شئون آنان باشد.[٧] با نفى چنين وكالتى اعلام مى‌شود كه هر كس خود بايد تصميم نهايى را در مورد قبول و يا ردّ حقيقت بگيرد، حال اگر هدايت يافت، نفع هدايتش عايد خودش مى‌شود و

[١].( وَ ما نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ)( سوره كهف، آيه ٥٦).

[٢].[ اى پيامبر!] ما تو را جز به عنوان بشارت دهنده و انذار كننده نفرستاديم!

[٣]. ر. ك: تفسير نمونه، ج ١٥، ص ١٣٣؛ التحرير و التنوير، ج ١٩، ص ٧٩. بر خلاف نظر صاحب الميزان كه آن را مربوط به تسكين قلب پيامبر( ص) نمى‌داند( ترجمه تفسير الميزان، ج ١٥، ص ٣١٨).

[٤].( وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُهُمْ وَ لا يَضُرُّهُمْ وَ كانَ الْكافِرُ عَلى‌ رَبِّهِ ظَهِيراً)( سوره فرقان، آيه ٥٥).

[٥]. ر. ك:( وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ)( سوره شورا، آيه ٦). نيز، ر. ك: سوره يونس، آيه ١٠٨؛ سوره اسرا، آيه ٥٤؛ سوره فرقان، آيه ٤٣.

[٦]. سوره زمر، آيه ٤١.

[٧]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٧، ص ٤٠٧. نيز، ر. ك: تفسير نمونه، ج ٥، ص ٢٨٦.