ناگوار يارى نمايد. در مقابل، قطع ارتباط با خدا موجب ضعف انسان و در نتيجه، افزايش فشار روانى مى‌گردد. خداوند، اصل و ريشه انسان است‌[١] و قطع ارتباط با ريشه، موجب پژمردگى و هلاكت مى‌شود.

امّا آنچه مهم است ايجاد قابليت براى دريافت اين توان است. راه ايجاد اين قابليت و دريافت اين فيض الهى، ارتباطى است كه بايد از طرف بنده با خالق خود صورت پذيرد. هرچه اين ارتباط، عميق‌تر و بادوام‌تر باشد، قابليت تحصيل نيروى بردبارى نيز قوى‌تر خواهد شد. پس تقويت جنبه‌هاى معنوى و ايجاد ارتباط با منبع قدرت و حكمت و اعتماد بر او، راهى است براى ايجاد و تقويت فضليت صبر. به عبارتى ديگر، فاعليت خداى متعال، ثابت و موجود است و او براى اعطاى اين نعمتْ آماده است. اين ماييم كه بايد با ايجاد ارتباط و اعتماد بر او قابليت دريافت چنين فيضى را در خود ايجاد كنيم.

در قرآن كريم براى ايجاد چنين ارتباطى، مصاديق مختلفى بيان شده است كه همه آنها را مى‌توان تحت عنوان «عبادت» جمع نمود. قبل از بيان برخى از مهم‌ترين‌هاى اين مصاديق به اين نكته اشاره مى‌كنيم كه عبادت خدا و ارتباط با او با دو شرط اساسى در افزايش توان انسان اثرگذار است؛ اوّل آن كه اين ارتباط بايد واقعى باشد نه صورى و ظاهرى. عبادت صورى به نيروى بردبارى انسان كمكى نمى‌كند و آن اثرى را كه بايد نخواهد داشت. پس هر كس اين رابطه را با ريا و تظاهر فاسد كند، با وجود همه تقدّس و بزرگىِ آن، هلاكت و بدبختى بهره او خواهد شد. از اين رو، خداى متعال، كسانى را كه از نمازشان به عنوان شاخص‌ترين مصداق عبادت، غافل‌اند و اهتمامى به آن نمى‌دهند و به صورت ريايى انجامش مى‌دهند، با كلمه «ويل» كه بر عذاب و نفرين دلالت دارد،[٢] مورد لعن قرار داده است:

(فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ‌\* الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ‌\* الَّذِينَ هُمْ يُراؤُنَ.[٣]

[١].( وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي‌)( سوره حجر، آيه ٢٩ و سوره ص، آيه ٧٢)

[٢]. لسان العرب، ج ١١، ص ٧٣٨.

[٣]. سوره ماعون، آيه ٤- ٦.