پس هر اندازه كه توان انسان در تحمّل سختى تهمت‌هايى كه به او زده مى‌شود، بيشتر باشد، واكنش بهترى از خود نشان مى‌دهد و در نتيجه، آسيب كمترى مى‌بيند. براى كسب توان بيشتر در اين باره، روش‌هاى گوناگونى وجود دارد كه يكى از آنها روش «اتّهام‌زدايى» است. رفع اتّهام و ردّ سخنان باطلى كه ديگران در باره ما مى‌گويند، به ما كمك مى‌كند تا در برابر اين گونه سختى‌ها از توانمندى بيشترى برخوردار شويم. همان‌گونه كه اتّهام‌زنى و بيان سخنان زشت عدّه‌اى از افراد، ما را در موقعيت ناخوشايند و تحت فشار روانى قرار مى‌دهد، همين طور دفاع گروهى ديگر با رفع آن تهمت‌ها، به ما در خروج سالم از آن موقعيت و كاهش يا مهار فشار روانى كمك مى‌كند. همان گونه كه افترا و تهمت موجب در هم شكستن شخصيت اجتماعى متّهم و دل‌تنگى او مى‌شود، بيان حقيقت و تبرئه او از تهمت‌ها، موجب عزّت نفس و حفظ شخصيت اجتماعى و رضايت او مى‌گردد؛ چرا كه اين رفتار (يعنى دفاع از متّهمى كه به ناحق، مورد تهمت واقع شده است)، خود، نوعى از پشتيبانى به شمار مى‌رود كه نتيجه آن، تخليه فشار روانى و تقويت روحى است. روشن است كه اگر اين اتّهام‌زدايى از طرف كسى صورت بگيرد كه به خاطر او، مورد تهمت واقع شده‌ايم، اثرگذارى آن بيشتر خواهد بود و دفاع او، دلدارى و تقويت بيشترى را به دنبال خواهد داشت. بنا بر اين، دفاع از متّهم با ردّ اتهامات و پاسخ به نسبت‌هاى ناروايى كه به او داده شده است، از عوامل افزايش‌دهنده توان وى براى تاب‌آورى بيشتر و بهتر در برابر سختى اين موضوع است و هرچه اتّهامات، شديدتر باشد، دفاع هم بايد قوى‌تر باشد.

در آيات فراوانى از قرآن كريم به تهمت‌ها و جسارت‌هايى كه دشمنان پيامبر (ص) در حقّ وى روا داشتند، اشاره شده است. آنان او را مجنون،[١] ساحر،[٢] شاعر[٣] و

[١]. سوره حجر، آيه ٦، سوره مؤمنون، آيه ٧؛ سوره اعراف، آيه ١٨٤؛ سوره سبأ، آيه ٤٦؛ سوره دخان، آيه ١٢؛ سوره قلم، آيه ٥١.

[٢]. سوره يونس، آيه ٢؛ سوره هود، آيه ٧؛ سوره ص، آيه ٤؛ سوره زخرف آيه ٣٠.

[٣]. سوره صافات، آيه ٣٦؛ سوره يس، آيه ٦٩؛ سوره حاقه، آيه ٤١؛ سوره انبيا، آيه ٥ و سوره طور، آيه ٣٠.