روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٨٢ - ١ تقويت«وظيفه - تعديلى»
١. تقويت «وظيفه- تعديلى»
مراد از اين روش، تعديل احساس تعهّد فرد نسبت به اداى وظيفهاى كه بر عهده دارد، از طريق تأكيد بر وظيفه اصلى و توجّه نمودن به محدوده آن است. متعهّد بودن به وظيفه در عمل، نشان دهنده وظيفهشناسى و مسئوليتپذيرى شخص است؛ ولى هنگامى كه اين تعهّد بيش از حد باشد، به اين معنا كه فرد، وظيفهاى فراتر از آن چيزى را كه از او خواسته شده است، تصوّر كند و خود را ملزم به انجام دادن آن بداند، موجب پديد آمدن احساس كمكارى در عمل به وظيفه مىشود و توان بردبارى را كاهش مىدهد.
به بيان ديگر، فردى كه قرار است وظيفهاى را انجام دهد، در صورتى كه انجام دادن آن برايش داراى اهميّت باشد و خود را در برابر آن مسئول بداند، در ذهن خود حدّ مطلوبى از عمل به آن وظيفه تصوّر مىكند تا با رسيدن به آن حد، رضايت كسى را كه وى را به انجام دادنش موظّف كرده است، به دست آورد. حال اگر اين تصوّر با آنچه در واقع از وى خواسته شده است هماهنگ نباشد، بلكه بالاتر و فراتر از آن باشد، احساس كوتاهى در عمل را به دنبال خواهد داشت؛ چرا كه تلاش خود را در رسيدن به آن حدّ مطلوب، ناكافى ارزيابى كرده است و با وجود تلاش فراوان، باز مأموريتش را پايان نيافته ديده است. چنين شخصى همواره خود را مقصّر مىداند و سعى مىكند با فعّاليت بيشتر، آن كاستىِ غير واقعى را جبران كند. از اين رو، تلاش خود را تا رسيدن به نقطهاى كه در ذهن به عنوان حدّ مطلوب فرض كرده است، افزايش مىدهد؛ امّا چون تلاشش بيش از آن چيزى است كه وظيفه واقعىاش مىطلبد، تلاشى است غير مفيد كه اثرى جز ملالت و مشقّت و احساس ناكامى نخواهد داشت. احساس ناكامى نيز خود از عوامل فشار روانى و تنيدگى است.
تعهد بيش از حد ناهماهنگى وظيفه متصوَّر با وظيفه واقعى احساس كوتاهى احساس ناكامى و تنيدگى
اين در حالى است كه مىتوان با تأكيد بر وظيفه اصلى و توجّه به محدوده مأموريت خواسته شده، ميان آن مطلوب فرض شده در ذهن، با مطلوب واقعى از اداى وظيفه، هماهنگى ايجاد كرد. اين هماهنگى يا به تعبير ديگر «تعديل وظيفه»، شخص را از احساس كوتاهى رهايى مىبخشد و او را در رسيدن به اطمينان كامل از