در سوره‌هاى مبارك صافّات، طور و قلم نيز با بيان عباراتى همچون: (فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِينٍ‌\* فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّى حِينٍ،[١] قُلْ تَرَبَّصُوا فَإِنِّي‌ مَعَكُمْ مِنَ الْمُتَرَبِّصِينَ‌)[٢] و (فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ‌\* بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ‌)[٣] در كنار تهديد كافران و افترا زنندگان، از روش انتظار عذاب الهى استفاده شده است.

افزون بر آياتى كه گذشت، در گروهى از آيات از رجوع و بازگشت همه به خدا سخن به ميان آمده است. اين آيات نيز در مقام زنده نگه داشتن اميد و انتظار فرجام انسان‌ها بويژه دشمنان است. در سوره لقمان، توجّه به رجوع همه انسان‌ها از جمله كفّارى كه موجب اندوه پيامبر (ص) شده‌اند به سوى خداوند، باعث دلدارى ايشان شده است:[٤]

(وَ مَنْ كَفَرَ فَلا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ.[٥]

و كسى كه كافر شود، كفر او تو را غمگين نمى‌سازد. بازگشت همه آنان به سوى ماست و ما آنها را از اعمالى كه انجام داده‌اند [و نتايج شوم آن‌]، آگاه خواهيم ساخت. خداوند به آنچه درون سينه‌هاست آگاه است).

از مقدّم شدن كلمه «إِلَينا» بر كلمه «مَرجِعُهُم»، استفاده مى‌شود كه تنها مرجع اوست و از كلمه «مرجع» نيز استفاده مى‌شود كه مبدأ هم اوست؛ زيرا «مَرجع»، يعنى رجوع به آن چيزى كه در آغاز بوده است. به علاوه‌ «إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ» جمله اسميه و نشانه قطعى و حتمى بودن معاد است.[٦]

[١].( از آنها( كافران) روى بگردان تا زمان معينى، و آنان را بنگر كه خواهند ديد)( سوره صافات، آيه ١٧٤ و ١٧٥). اين مضمون در آيات ١٧٨ و ١٧٩ همين سوره، تكرار شده است.

[٢].( بگو: منتظر باشيد كه من‌[ نيز] با شما از منتظرانم)( سوره طور، آيه ٣١).

[٣].( و بزودى تو مى‌بينى و آنان نيز مى‌بينند، كه كدام يك از شما مجنون‌اند!)( سوره قلم، آيه ٥ و ٦).« مفتون» اسم مفعول از« فتنه» به معناى ابتلاء، و در اينجا به معناى ابتلاى به جنون است( تفسير نمونه، ج ٢٤، ص ٣٧٢).

[٤]. التحرير و التنوير، ج ٢١، ص ١٢٠.

[٥]. سوره لقمان آيه ٢٣.

[٦]. تفسير نور، ج ٩، ص ٢٧٦.