روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٤٦ - ٢ تقويت«خدا - آگاهى»
راه ديگرى كه براى اثبات اين مطلب، يعنى توانافزايى به وسيله توجّهدهى به علم الهى، مىتوان پيمود، اين است كه اين توجّه و تذكّر، موجب مىگردد انسان، فرد ديگرى را همدرد و همراه خويش بداند. به عبارت ديگر، شخص از طريق بيان علم و آگاهى خود نسبت به اندوه فرد مبتلا به سختى، بر اين نكته تأكيد مىكند كه وى شرايط او را درك مىكند و با اعلام اين موضوع، حسّ همدردى و همراهى خود را به او منتقل مىكند. بنا بر اين، اطلاعيابى از آگاهى خداى تعالى، باعث ايجاد حسّ همدلى و همراهى و در نتيجه تقويت روحى انسان مىگردد.
توجّهدهى به علم و آگاهى آگاهى از درك شرايط انتقال حسّ همدردى توانافزايى
افزون بر درك حمايت و احساس همدردى، سومين پيامد آگاهى و توجّه به علم الهى از اندوه افراد، كسب اطمينان از اثربخش بودن صبر و بردبارى است. شخصى كه مىداند همه افعال و كردارش از جمله ناراحتى و غم او و نيز صبر و شكيبايىاش زير نظر خداى متعال است و همه آنها نزد او محفوظ و ثبتشده اند، اطمينان پيدا مىكند كه اين اندوه، بىاثر نخواهد ماند و سرانجام در اين دنيا يا در آخرت، به نتيجه خواهد رسيد. پس ديگر به خاطر از دست دادن راحتىها نگران نمىشود. در نتيجه از درد و رنج مشكلاتش كاسته مىشود. روشن است چنين شخصى با مقايسه با افرادى كه اصلًا چنين اعتقادى ندارند يا اگر هم اعتقاد دارند، در آن حالت نگرانى و هنگام برخورد با عامل فشارزا متوجّه آن نيستند، مىتواند در موقعيت پيشآمده، واكنش بهترى از خود نشان دهد و به راحتى سختىها و دشوارىها را پشت سر گذارد.
حصول اطمينان از عذاب و كيفر دشمنانى كه با ايجاد موانع و مشكلات، قصد آسيبرسانى به انسان را دارند، مىتواند چهارمين اثر از اثرات تقويت خدا- آگاهى باشد. چنانچه در نمونه سختى جهاد گذشت، محصول «سميع» و «عليم» بودن پروردگار، گاه به صورت تثبيت قلوب مؤمنان و اطمينانبخشى به آنان در كسب پاداش الهى نمايان مىشود و زمانى با به وحشت انداختن دشمنان و تهديد و تضعيف آنان. ناگفته نماند كه از اثرات اين تضعيف و تهديد، تقويت جبهه حق خواهد بود. از اين رو، توجّه به علم الهى در بخش تقويتهاى تضعيفى، به عنوان يكى از روشهاى تضعيف روانى دشمنان نيز كاربرد دارد.