روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٥٧ - ب نظارت الهى
(إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَيْمانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلًا أُولئِكَ لا خَلاقَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ وَ لا يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَ لا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لا يُزَكِّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ.[١]
كسانى كه پيمان خدا و سوگندهاى خود را به بهاى ناچيزى مىفروشند، آنان را در آخرت بهرهاى نيست و خدا روز قيامت با آنان سخن نمىگويد، و به ايشان نمىنگرد، و پاكشان نمىگرداند، و عذابى دردناك خواهند داشت).
طبق حديثى از امير مؤمنان (ع)، منظور از «نظر» در اين آيه، نظر رحمت است.[٢] با اين كه آنان هيچ گاه از حيطه علم و نظارت خدا خارج نيستند و همواره مورد نظر عام الهى هستند، ولى از نگاه رحمت و لطف او محروماند. از طرح نفى و سلب اين نگاه از گروه يادشده، روشن مىشود كه خداوند علاوه بر نگاه عمومى، نسبت به برخى از بندگان خويش نگاه و عنايت ويژهاى دارد كه شامل هر كسى نخواهد شد. اين در حالى است كه هر بندهاى كه خود را مشمول اين نظر تشريفى بداند و احساس كند كه خداى حكيم و مهربان، او را در برابر دشمنان، حمايت و محافظت مىكند، درك اين موضوع به او نيروى دو چندانى مىبخشد و احساس مسئوليتش را افزايش مىدهد. در نتيجه، در رويارويى با مشكلات، تاب و توان بيشترى خواهد داشت.[٣] نمونه اين نگاه با عبارت «إنك بأعيننا» در مورد پيامبر اكرم (ص) اين چنين وارد شده است:
(وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ.[٤]
در راه ابلاغ حكم پروردگارت صبر و استقامت كن؛ چرا كه تو در مقابل ديدگان ما هستى! و هنگامى كه برمىخيزى، پروردگارت را تسبيح و حمد گوى!).
[١]. سوره آل عمران، آيه ٧٧.
[٢]. عن أبى معمر السعدى، قال: قال على بن أبى طالب فى قوله:« وَلا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ»؛ يعني لا ينظر إليهم بخير، أى لا يرحمهم»( التوحيد، ص ٢٦٥، ح ٥؛ البرهان فى تفسير القرآن، ج ١، ص ٢٩٣، ح ١٣).
[٣]. از امام حسين( ع) نقل شده است كه در صحنه كربلا به هنگامى كه بعضى از عزيزانش به فجيعترين وجهى شربت شهادت نوشيدند، فرمود:« هون على ما نزل بى انه بعين الله؛ همين كه مىدانم اين امور در برابر ديدگان علم پروردگار انجام مىگيرد، تحمّل آن بر من آسان است»( بحار الانوار، ج ٤٥، ص ٤٦).
[٤]. سوره طور، آيه ٤٨.