از اين طريق، به تهديد و هشدار آنان مى‌پردازند. گروه منافقان،[١] خيانتكاران،[٢] ظالمان،[٣] كافران،[٤] گمراهان،[٥] متجاوزان‌[٦] و مفسدان،[٧] از افرادى هستند كه در جاى‌جاى قرآن از علم خداوند، نسبت به اعمال پنهان و آشكارشان سخن به ميان آمده است. همچنين در مواردى خطاب به پيامبر اكرم (ص) و پس از نهى ايشان از حُزن و اندوه، به علم خدا نسبت به سخنان ناشايست كفّار اشاره شده است.[٨] همه اين آيات از آن جا كه از راه تهديد دشمنان به دلدارى پيامبر (ص) مى‌پردازد، در بخش تقويت‌هاى تضعيفى جاى مى‌گيرند.

كاربردها

امّا در بخشى از آيات، توجّه به علم الهى، موجب كاهش فشار روانى در مشكلات شده است. اين مشكلات در سه موقعيتِ: سخنان نارواى دشمنان، هجرت و فقر ناشى از آن، و تكاليف الهى وارد شده است كه در ادامه به آنها اشاره مى‌گردد.

يك. سخنان ناروا

هر انسانى اگر اطرافيانش او را مورد تمسخر قرار دهند، ناراحت مى‌گردد. چنان‌چه هنگامى كه به وى تهمت و افترا زده شود، دچار دل‌تنگى و اندوه مى‌گردد؛ زيرا با

[١].( يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى‌ مِنَ الْقَوْلِ وَ كانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً)( سوره نساء، آيه ١٠٨). نيز، ر. ك: سوره توبه، آيه ٧٨، ٩٤، ١٠١ و ١٠٥؛ سوره محمد، آيه ٢٥ و ٢٦؛ سوره حشر، آيه ١١؛ سوره منافقون، آيه ١.

[٢].( وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيانَتَكَ فَقَدْ خانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌)( سوره انفال، آيه ٧١؛ سوره بقره، آيه ١٨٧).

[٣]. وَ لَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ‌)( سوره بقره، آيه ٩٥). نيز، ر. ك: سوره بقره، آيه ٢٤٦؛ سوره انعام، آيه ٥٨؛ سوره توبه، آيه ٤٧؛ سوره جمعه، آيه ٧).

[٤].( وَ اللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكافِرِينَ‌)( سوره بقره، آيه ١٩). نيز، ر. ك: سوره نساء، آيه ٣٨ و ٣٩؛ ١٧٠؛ سوره ابراهيم، آيه ٩؛ سوره بروج، آيه ١٩ و ٢٠.

[٥].( إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ‌)( سوره انعام، آيه ١١٧). نيز، ر. ك: سوره نحل، آيه ١٢٥؛ سوره قصص، آيه ٨٥؛ سوره نجم، آيه ٣٠؛ سوره قلم، آيه ٧).

[٦].( إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ‌)( سوره انعام، آيه ١١٩).

[٧].( وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ)( سوره بقره، آيه ٢٢٠). نيز، ر. ك: سوره آل‌عمران، آيه ٦٣؛ سوره يونس، آيه ٤٠.

[٨]. سوره يس، آيه ٧٦؛ سوره فاطر، آيه ٨.