روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٨٨ - ٥ تقويت«خدا - تقليلى»
با در نظر داشتن اين دو آيه، نقش خواب، هم در آمادهسازى روحيه رزمندگان براى مبارزه با دشمن و هم در بازسازىِ روحيه آنان پس از مبارزه، روشن مىشود. خوابى كه در شب قبل از جنگ بدر، مسلمانان را براى رويارويى با دشمن آماده ساخت و در شب بعد از جنگ احُد، روحيه تضعيف شده برخى از آنان را بازسازى و تقويت نمود و در عين حال براى تعقيب دشمن، مهيّا ساخت.
ناگفته نماند كه هر نوع خوابى ممكن است آرامشبخش نباشد؛ بلكه خوابى موجب آرامش روان مىگردد كه از عنايات ويژه خداى سبحان باشد. چه بسا لشكر دشمن نيز در آن دو شب به خواب فرو رفته بود؛ امّا از اين امنيت و آرامش بهرهاى نبردند.
٥. تقويت «خدا- تقليلى»
مراد از اين روش، كمْ نشان دادن تعداد نيروهاى دشمن است تا رزمندگان، به خاطر جمعيت فراوان آنان دچار سستى نشوند؛ بلكه با روحيهاى قوى به جنگ با آنان اقدام كنند. از عواملى كه در تقويت روحىِ جنگجويان در ميدان جنگ، اثر به سزايى دارد، كمْ شمار ارزيابى كردن نيروى طرف مقابل است. اين كمشمارى، چه به صورت معجزه و تصرّف در ديده رزمندگان صورت بگيرد، چه با تبليغ روانى و كمْ نشان دادن نيروى دشمن، موجب دلگرمىِ رزمندگان و تقويت روحى آنان مىشود؛ زيرا كمْ جلوهگر شدن تعداد پيكارگران، خود مصداقى از مصاديق كوچكسازى مشكلات و سختىهاست. همان طور كه زياد جلوهگر شدن آنان، از مصاديق بزرگشمارى مشكلات به شمار مىرود و كاهش نيرو و ضعف روحيه را به دنبال دارد.
نتيجه اين تقويت، مانند «تقويت تقليلى»، كوچك شدن سختى است؛ امّا تفاوت بنيادين اين روش با روش تقليلى، علاوه بر موضوع سختى كه در اين جا مخصوص مبارزه نظامى است و در آنجا عام و شامل هر سختىاى خواهد شد، در فاعل آنهاست. در اينجا خداى متعال تعداد نفرات لشكر دشمن را در نظر رزمندگان، كم و جنگ با آنان را تحملپذير جلوه مىدهد تا حقيقت ناچيز بودن آنان براى مؤمنان، نمايان گردد؛ امّا در آن جا خود شخص است كه با تحليل واقعيت سختى، به اين