روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١١٥ - ب - نتيج جهاد

(أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ يَعْلَمَ الصَّابِرِينَ.[١]

آيا چنين پنداشتيد كه [تنها با ادّعاى ايمان‌] وارد بهشت خواهيد شد، در حالى كه خداوند هنوز مجاهدان از شما و صابران را مشخّص نساخته است؟!).

يادآورى و تصحيح اين پندار غلط، تنها در مورد جهاد و شكست در آن نيست؛ بلكه قرآن، به طور كلّى، بهشت رضوان را در گرو تحمّل سختى‌ها مى‌داند و آن را به عنوان سنّتى الهى كه در ميان امّت‌هاى گذشته نيز تكرار شده است، معرفى مى‌نمايد:

(أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ وَ زُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتى‌ نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ.[٢]

آيا گمان كرديد داخل بهشت مى‌شويد، بى آن كه حوادثى همچون حوادث گذشتگان به شما برسد؟! همانان كه گرفتارى‌ها و ناراحتى‌ها به آنها رسيد، و آن چنان ناراحت شدند كه پيامبر و افرادى كه ايمان آورده بودند گفتند: پس يارى خدا كى خواهد آمد؟! آگاه باشيد، يارىِ خدا نزديك است!).

بنا بر اين، توجّه به سنّت مداوله، يكى از بهترين روش‌ها براى تعديل انتظارات و در نهايت، تحمّل راحت‌تر سختى‌ها و گذر سالم از موقعيت‌هاى ناخوشايند خواهد بود. رواياتى هم كه در آنها ائمه معصوم (عليها السلام)، ما را از داشتن آرزوهاى دراز و دست‌نيافتنى نهى مى‌فرمايند،[٣] شاهدى براى روش تعديل انتظارات افراد است؛ چرا كه آرزوهاى طولانى و فراتر از عمر انسان و ظرفيت دنيا، هيچ گاه محقّق نمى‌شوند و در نتيجه، صاحبش را دچار نااميدى و احساس ناكامى مى‌كند.

[١]. سوره آل عمران، آيه ١٤٢.

[٢]. سوره بقره، آيه ٢١٤.

[٣]. براى نمونه به اين روايت از اميرمؤمنان على( ع) اشاره مى‌گردد:« مَن أمَّلَ ما لا يمكِنُ طالَ تَرَقُّبُهُ»؛ هر كه آنچه را ناممكن است آرزو كند، انتظار او طولانى‌[ و بى پايان‌] خواهد شد( غررالحكم، ح ٧٢٢٥؛ عيون الحكم و المواعظ، ص ٤٣٩). براى مطالعه بيشتر در اين باره به: رضايت از زندگى نوشته عباس پسنديده مراجعه فرماييد.